Америкийн Нэгдсэн Улсаас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Ричард Л. Буанган жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулдаг "Шашин хоорондын дугуй ширээний уулзалт"-ыг амжилттай зохион байгууллаа. Тус уулзалт нь Монгол Улсад үйл ажиллагаа явуулж буй шашны төрөл бүрийн бүлэг, хамт олны удирдлагуудад шашин шүтэх эрх чөлөөг хамгаалах болон хөхүүлэн дэмжих чиглэлээр харилцан санал бодлоо солилцох үндсэн индэр болдог юм.

Энэ удаагийн хэлэлцүүлгээр шашны бүлгүүдэд тулгарч буй нийтлэг сорилтууд, ялангуяа хууль ёсны үйл ажиллагаа явуулах зөвшөөрөл авахтай холбоотой хүндрэл бэрхшээлийг голчлон хэлэлцлээ. Үүнтэй холбогдуулан Элчин сайд Ричард Л. Буанган шашны эрх чөлөө болон шашны үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрлийн асуудлаар Монгол Улсын хүлээх үүргийн тухай тусгайлан мэдэгдэл гаргасан байна.

Элчин сайд Ричард Л. Буанган мэдэгдэлдээ: "Америкийн Нэгдсэн Улс ардчиллын цөм үнэт зүйл, хүний нэр төрийн нэгэн суурь багана болох шүтэх эрх чөлөөг дэлхий даяар хамгаалах, хөхиүлэн дэмжихэд тууштай хэвээр байна. Шашин шүтэх эрх чөлөө нь зөвхөн Америкийн үнэт зүйл биш. Энэ нь аль ч чөлөөт нийгмийн үндэс суурийг бүрдүүлдэг, хүний түгээмэл эрх юм. Шашны эрх чөлөөг хамгаалах талаар монголчуудын түүх, уламжлал нь Монголын эзэнт гүрнээс эхтэй гэдгийг АНУ энд тэмдэглэн хэлж байна" хэмээн онцлов.

Мөн тэрээр шашны байгууллагуудын зөвшөөрлийн асуудалд АНУ-ын Элчин сайдын яам сэтгэл зовниж буйгаа илэрхийлээд: "Монгол Улсад үйл ажиллагаа явуулах хууль ёсны зөвшөөрөл авах асуудлаар шашны байгууллагуудад тохиолдож буй хүндрэл бэрхшээл нилээд урт хугацааны турш АНУ-ын ЭСЯ-ны санааг зовоож байна. Хууль шүүхийн үйл явцад асуудал шийдэгдэхгүй, зарим тохиолдолд бүр дордсоор байна. Шашны үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрөл шинээр олгохыг зогсоох тухай шийдвэр хүчинтэй хэвээр байна. Энэ жил зарим шашны байгууллагууд хангалттай үндэслэлгүйгээр зөвшөөрлөө цуцлуулж, зарим нь хуулинд заасан ердийн шалгалтаас илүү нарийн шалгалтад өртсөн зэрэг сэтгэл зовниосон тохиолдлуудыг бид харлаа. Нэг шашны сүм хийд мөргөл залбирлаа чөлөөтэй үйлдэж чадахгүй бол энэ нь зөвхөн тэдний асуудал биш, харин Монгол хүн бүрийн шашин шүтлэг, итгэл үнэмшлийн эрх чөлөөнд тулгарч буй сорилт юм" гэдгийг хатуу санууллаа.

АНУ-ын Элчин сайдын яам нь шашны үйл ажиллагааны зөвшөөрлийг тэгш хэрэгжүүлэхийн төлөөх нөлөөллийн ажлаа цаашид ч үргэлжлүүлэх бөгөөд энэ асуудлыг Улаанбаатар болон Вашингтонд хамгийн дээд түвшинд байнга тавьсаар байхаа мэдэгдэв. Төрийн нарийн бичгийн дарга Рубиогийн хэлснээр “Шашин шүтлэгийн эрх чөлөөнд Америкийн Нэгдсэн Улсаас илүү анд нөхөр байхгүй” гэдгийг Элчин сайд мэдэгдлийнхээ төгсгөлд уламжиллаа.

Арга хэмжээний учир холбогдол ба тодруулга

Энэхүү арга хэмжээ нь зүгээр нэг уулзалт биш, дараах хэд хэдэн чухал зорилго, ач холбогдолтой юм:

1. Тэгш эрх ба Олон талт байдлыг хангах: Монгол Улсад Будда, Христ, Ислам, Бөө мөргөл зэрэг олон төрлийн шашны урсгал зэрэгцэн оршдог. Энэхүү уулзалт нь тэдгээр шашны төлөөллүүдэд ялгаварлалгүйгээр, нэг ширээний ард сууж тулгамдсан асуудлаа чөлөөтэй ярилцах боломжийг олгодог.

2. Нийтлэг сорилтуудыг шийдвэрлэх: Шашны байгууллагуудад тулгардаг хууль эрх зүйн бүртгэл, үйл ажиллагаа явуулах зөвшөөрөл зэрэг нийтлэг хүндрэлүүдийг хамтдаа хэлэлцэж, гарц гаргалгаа хайхад тусалдаг.

3. АНУ-ын Гадаад бодлогын чиглэл: АНУ-ын засаг захиргаанаас дэлхий даяар хүний эрх, тэр дундаа шашин шүтэх эрх чөлөөг ардчилсан нийгмийн суурь үнэт зүйл гэж үздэг. Тиймээс Элчин сайдын яамнаас энэ чиглэлээрх Монгол Улсын амлалт, уламжлалыг дэмжиж, хамтын ажиллагааг бататгаж буй хэлбэр юм.