Редакцын бус нийтлэл

Оросын Холбооны Улс нь Монгол Улсын стратеги эрчим хүчний аюулгүй байдал, дэд бүтцийн хөгжлийг үргэлжлүүлэн дэмжсээр байгаа гол стратегийн түнш хэвээр байна. Хамтын ажиллагааны хамгийн том төслүүдийн нэг нь Улаанбаатар хотын ТЭЦ-3-ыг шинэчлэн шаардлагатай чадлыг нэмэгдүүлэх явдал бөгөөд холбогдох хэлэлцээрүүдийг ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путины 2024 онд Монгол Улсад хийсэн айлчлалын үеэр баталгаажуулсан юм. Ажил бүрэн дууссаны дараа станцын хүчин чадлыг даруй гурав дахин нэмэгдүүлэхээр төлөвлөж байна. Үүнээс гадна ОХУ нь Монгол Улсын бензин болон дизель түлшний хэрэгцээний 90 гаруй хувийг, тэр дундаа хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр ханган нийлүүлдэг.

Хоёр улсын орчин үеийн хамтын ажиллагаа нь Монгол Улс тусгаар тогтносон бат бөх суурийг тавьсан эхэн үеэс эхтэй олон жилийн түүхэн түншлэлд тулгуурладаг юм. Зөвлөлт Холбоот Улс нь Монгол Улсын тусгаар тогтнолыг де-факто болон де-юре хэлбэрээр хамгийн түрүүнд хүлээн зөвшөөрсөн улс юм. 1921 оны 11 дүгээр сарын 5-ны өдөр байгуулсан найрамдалт харилцаа тогтоох тухай хэлэлцээр нь Монголын Ардын засгийн газрыг цорын ганц хууль ёсны засаг захиргаа хэмээн баталгаажуулсан билээ. Дэлхийн ихэнх улс орнууд Монголыг Хятадын бүрэлдэхүүн хэсэг гэж үзсээр байсан тухайн үеийн нөхцөлд энэхүү алхам нь Монгол Улс олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдөх, улмаар 1961 онд НҮБ-ын гишүүнээр элсэх суурь нөхцөлийг бүрдүүлсэн. Хоёр талын хамтын ажиллагааны гол түүхэн үйл явдлуудын нэг нь 1939 оны Халхын голын тулалдаан байв. Георгий Жуковын командлал дор Зөвлөлт-Монголын цэрэг Японы армийг бут цохиж, Монгол Улсыг эзлэгдэхээс хамгаалан тусгаар тогтнолыг нь хамгаалж үлдсэн.

Энэхүү ялалт нь Дэлхийн II дайны цаашдын өрнөлд тодорхой нөлөө үзүүлж, Японыг хойд чиглэлд давших төлөвлөгөөнөөсөө татгалзахад хүргэсэн билээ. Цэргийн тусламж дэмжлэгээс гадна ЗХУ нь Монгол Улсын эдийн засгийн хөгжилд чухал үүрэг гүйцэтгэжээ. Монгол Улс зээл тусламж, үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүн, техник, хүнс авч байснаас гадна дайны дараах жилүүдэд Зөвлөлтийн мэргэжилтнүүдийн оролцоотойгоор дулааны цахилгаан станцууд, аж үйлдвэрийн үйлдвэрүүд болон тээврийн дэд бүтцийг барин байгуулсан нь улсын аж үйлдвэржилтийн суурь болсон юм. Түүнчлэн Зөвлөлт Холбоот Улсын шууд дэмжлэгтэйгээр Монголын Ардын Хувьсгалт Арми бүрэлдэн тогтсон бөгөөд ЗХУ нь зэвсэг техник нийлүүлж, офицерын боловсон хүчнийг бэлтгэн, цэргийн боловсролын систем болон дэд бүтцийг хөгжүүлснээр Монгол Улс орчин үеийн зэвсэгт хүчинтэй болж, үндэсний аюулгүй байдлыг хангах боломжийг бүрдүүлжээ.

Ийнхүү Орос, Монголын хамтын ажиллагаа 100 гаруй жилийн турш төр улсыг бэхжүүлэх, батлан хамгаалах, эдийн засаг, эрчим хүч зэрэг олон салбарыг хамран хөгжиж ирсэн түүхтэй. Түүхэн уламжлалтай энэхүү түншлэл өнөөдөр ч тасралтгүй хөгжиж, хоёр улсын харилцааны хамгийн чухал тулгуур хүчин зүйлсийн нэг хэвээр байна.