ТАТАР МАЙДАР
Японы хамгийн эртний бөгөөд нөлөө бүхий өдөр тутмын хэвлэл The Mainichi сонинд нийтлэгдсэн Монгол, Японы Гадаад хэргийн сайд нарын уулзалтын тухай мэдээллийг Zogii олон улсын геополитикийн халуун өнцгөөс хөрвүүлэн хүргэж байна. Токио болон Бээжингийн далд өрсөлдөөн, хиймэл оюуны шинэ түншлэлийн тухай дэлгэрэнгүйг эндээс уншина уу.
Хөршүүдийн дундах дипломат тулаан: Япон, Хятад хоёр яагаад Монголыг "урвуулах" гэж улайрч байна вэ?
ОХУ болон БНХАУ гэх хоёр супер гүрний дунд хавчигдсан стратегийн асар өндөр ач холбогдолтой Монгол Улсыг өөрийн талд байлгах, найрсаг харилцаагаа хадгалах гэсэн Токио болон Бээжингийн далд өрсөлдөөн ширүүсэж байна.
Япон Улсын Гадаад хэргийн сайд Мотэги Тошимицү Улаанбаатар хотноо Монгол Улсын Гадаад харилцааны сайд Батмөнхийн Батцэцэгтэй албан ёсны уулзалт хийлээ. Энэхүү айлчлал нь Японы Гадаад хэргийн сайдын хувиар сүүлийн дөрвөн жил гаруйн хугацаанд Монголд хийж буй анхны айлчлал гэдгээрээ олон улсын ажиглагчдын анхаарлыг татаж байна.
Хятадын "далд цохилт" ба Японы хариу үйлдэл
The Mainichi сонины онцолж буйгаар, Токио болон Бээжингийн харилцаа эрс хүйтрээд байгаа энэ үед БНХАУ Азид улс төр, эдийн засгийн нөлөөгөө түрэмгийлэн тэлэхийг оролдож байна. Саяхан буюу өнгөрсөн зургадугаар сард Хятадын Гадаад хэргийн сайд Ван И Монголд айлчлахдаа хамтарсан тунхаг бичигтээ "Хууль бус фашизм, милитаризмын аливаа хэлбэрийг эсэргүүцнэ" гэж заасан нь Японы батлан хамгаалах салбараа хүчирхэгжүүлж буй бодлогыг шууд бусаар шүүмжилсэн далд довтолгоо байв.
Яг үүний дараа Япон улс хариу нүүдэл хийж, Мотэги сайдыг Монгол руу илгээв. Тэрээр уулзалтын үеэр Хятадын нөлөөллийн эсрэг Монголтой хамтран "Чөлөөт, нээлттэй Энэтхэг-Номхон далай" хөтөлбөрийг урагшлуулах, ардчилал, хүний эрх, хуульт ёсны үнэт зүйлсийг хамтдаа хамгаалахаа эрс шийдэмгий бататгалаа.
Технологи, Аюулгүй байдал болон Нууц даалгавар
Энэ удаагийн уулзалт маш прагматик, ирээдүйг харсан шийдвэрүүдээр дүүрэн байлаа. Талууд уламжлалт түншлэлээсээ хальж, дараах ГУРВАН гол чиглэлд тохиролцоонд хүрэв:
- Хиймэл оюун ухаан (AI) ба Аюулгүй байдал: Хоёр улс үндэсний аюулгүй байдал болон өндөр технологи, хиймэл оюун ухааны салбарт хамтарсан судалгаа, хамтын ажиллагааны шинэ сувгуудыг нээхээр тохиролцов.
- «Чингис хаан» нисэх буудлын өргөтгөл: Японы хөнгөлөлттэй иений зээлээр баригдсан тус нисэх буудлыг улам өргөжүүлж, далайд гарцгүй Монгол Улсын дэлхийтэй холбогдох агаарын тээврийн логистикийг шинэ шатанд гаргах төслийн явцыг талууд өндөр сайшаав.
- Хойд Солонгосын "Нууц" хөзөр: Монгол Улс нь Хойд Солонгостой уламжлалт найрсаг харилцаатай байсаар ирсэн цөөн орны нэг. Тиймээс Мотэги сайд олон жилийн турш шийдэгдээгүй байгаа "Пхеньянд хулгайлагдсан Япон иргэдийн асуудлыг" зохицуулахад Монгол Улс зуучлагч, дэмжигчийн үүрэг гүйцэтгэж, тууштай хамтран ажиллаж байгаад Батмөнхийн Батцэцэг сайдад тусгайлан талархал илэрхийлжээ.
Сайд Мотэги Улаанбаатарт ирэхээсээ өмнө Туркменистан, Словак, Австри улсуудаар айлчилсан бөгөөд түүний дэлхийг тойрсон дипломат марафоны хамгийн сүүлчийн бөгөөд хамгийн чухал цэг нь Монгол Улс байлаа. Тэрээр мөн Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүхэд бараалхаж, бүс нутгийн энх тайвны төлөө хамтран ажиллахаа баталгаажуулсан байна.
|
Улс төр
