Дэлхийн нэр хүндтэй улс төр, анализийн The Diplomat цахим сэтгүүлд нийтлэгдсэн, "Mongolia Eyes a Non-Permanent Seat on the UNSC – in 2048" гарчигтай Лхаажавын Болор, Энэбишийн Мөнх-Оргил нарын бичсэн нийтлэлийг Zogii.mn оруулан хүргэж байна

Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүхийн мэдэгдлийг ажил хэрэг болгохын тулд Монгол Улсын гадаад бодлогод хоёр гаруй арваны тогтвортой залгамж чанар шаардагдах болно. 

Есдүгээр сард болсон НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн (НҮБЕА) 81-р чуулганы үеэр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх 2048-2049 оны хугацаанд НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлийн (НҮБАЗ) байнгын бус суудлын сонгуульд Монгол Улс албан ёсоор нэрээ дэвшүүлж байгааг зарласан билээ. НҮБ-ын дэлхий дахины эрхэм зорилгод оруулсан хувь нэмэр, өсөн нэмэгдэж буй амлалтуудаараа Улаанбаатар хот энэхүү боломжийг олж авах эрхтэй хэмээн үзэж байна. Улс орнууд нэрээ дэвшүүлэх нь ердийн зүйл боловч энэ удаагийнх шиг ийм урт хугацааны цаг хугацааны төлөвлөгөө гаргасан нь анхаарал татаж байгаа юм. 

У.Хүрэлсүх НҮБЕА-д үг хэлэхдээ Монгол Улсын олон тулгуурт гадаад бодлогын зорилтуудыг эргэцүүлэн дурдсан юм. Тэрбээр Монгол Улс НҮБ-ын шинэчлэл, энхийг сахиулах ажиллагаа, тогтвортой хөгжлийн зорилтуудыг дэмжиж байгааг тэмдэглээд, далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын асуудалд онцгой анхаарал хандуулж байгаагаа илэрхийлэв. 

Энэ жил Монгол Улсаас НҮБ-ын дэргэд суугаа Байнгын төлөөлөгч, Элчин сайд Нямдоржийн Анхбаяр НҮБЕА-н 81-р чуулганы дэд ерөнхийлөгчдийн нэгээр ажилласан юм. Мөн Монгол Улс энэ оны зургадугаар сард Ерөнхий Ассамблейн сонгуулийн үеэр Ази-Номхон далайн орнуудын бүлгийг даргалсан билээ. 

У.Хүрэлсүхийн онцлон тэмдэглэснээр, Монгол Улс НҮБ-д асар их хувь нэмэр оруулсан хэдий ч "НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлийн байнгын бус гишүүнээр хэзээ ч сонгогдож байгаагүй 58 улсын нэг" юм. 

Өнгөцхөн харахад, хоёр гаруй арваны дараа болох суудлын төлөөх нэр дэвшүүлалтийг хэтэрхий эрт зарласан мэт санагдаж болох юм. Гэвч энэхүү мэдэгдэл нь Монгол Улс дэлхийн тавцанд идэвхтэй, хариуцлагатай тоглогч байж, олон улсын үйл хэрэгт илүү гүн гүнзгий хувь нэмэр оруулах амлалтаа харуулах зорилготой ажээ. 2048-2049 оны НҮБАЗ-ийн суудал хийх зорилго нь Монгол Улсын олон жилийн олон талт дипломат ажиллагааг тодорхой, урт хугацааны зорилт болгон бататгаж байна. 

Монгол Улс 1961 онд гишүүнээр элссэнээсээ хойш НҮБ-д оруулах хувь нэмэр нь тасралтгүй өссөөр ирсэн. НҮБ болон түүний удирдсан эрхэм зорилгууд дахь Монголын оролцоо цаг хугацааны явцад төрөлжиж, өргөжсөн нь Улаанбаатарыг тус дэлхийн байгууллагын гарцаагүй идэвхтэй гишүүн болгожээ. 

2002 оноос хойш Монголын “Цэнхэр дуулгатнууд” буюу НҮБ-ын энхийг сахиулагчид (цэрэг болон цагдаагийн бие бүрэлдэхүүн) дэлхийн олон халуун цэгүүдэд үүрэг гүйцэтгэсэн. Үүнд: Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улс (MONUC), Өмнөд Судан (UNMISS), Абьей муж (UNISFA), Баруун Сахар (MINURSO), Ливан (UNIFIL), Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улс (MISCA), Кипр (UNFICYP) зэрэг багтаж байна. Нийтдээ Монгол Улс 21,000 энхийг сахиулагчийг илгээжээ. 

НҮБ-ын 2026 оны 7 дугаар сарын хамгийн сүүлийн үеийн мэдээллээр Монгол Улсын 548 идэвхтэй цэрэг, цагдаагийн алба хаагч НҮБ-ын энхийг сахиулах ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэж байна. Энэ нь Монгол Улсыг дэлхийн хэмжээнд энхийг сахиулагчдын тоогоор 24-рт оруулж байгаа юм. Монгол Улсын харьцангуй цөөн хүн амтайг тооцвол энэ нь бүр ч бахархмаар үзүүлэлт юм. Нэг хүнд ногдох хувиар тооцвол Монгол Улс Руанда, Уругвай улсуудын дараа дэлхийд гуравдугаар байрт ордог байна. 

Өнгөрсөн зургадугаар сард Монголын энхийг сахиулагчид болон баг бүрэлдэхүүнүүд мөргөлдөөнтэй бүс нутагт иргэдийн аюулгүй байдлыг хамгаалахад оруулсан хувь нэмрийнхээ төлөө НҮБ-ын медалиар шагнагдсан. Мөн Монгол Улс 2027 онд НҮБ-ын энхийг сахиулах ажиллагаан дахь эмэгтэйчүүдийн асуудлаарх олон улсын бага хурлыг зохион байгуулахаар төлөвлөж байна.

Сүүлийн жилүүдэд Монгол Улс НҮБ-ын Тогтвортой хөгжлийн зорилтуудыг идэвхтэй хэрэгжүүлж, сурталчилж байгаа. Уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудал НҮБ-ын анхаарлын төвд байгаа энэ үед Монгол Улс идэвх зүтгэлээ нэмэгдүүлж, энэ зун НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын (UNCCD) Талуудын 17-р бага хурлыг (COP17) эх орондоо зохион байгуулсан билээ. 

Үүнээс гадна, Монгол Улс цөмийн зэвсэггүй статусдаа тууштай байгаа нь НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейгаар хүлээн зөвшөөрөгдсөн. Монгол Улсын зохион байгуулдаг Зүүн Хойд Азийн аюулгүй байдлын асуудлаарх "Улаанбаатарын яриа хэлэлцээ" нь бүс нутгийн болон дэлхийн тоглогчдын цөмийн зэвсгээс ангид байх, үл дэлгэрүүлэх асуудлыг хэлэлцдэг нэр хүндтэй тавцан болоод байгаа билээ.