Ши Жиньпин дэлхийн хурцадмал байдал нэмэгдэж буй энэ үед түүхэн хариуцлагаа ухамсарлахыг ШХАБ-д уриаллаа.

БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагыг түүхэн хариуцлагаа ухамсарлаж, олон улсын харилцааны ирээдүйн төлөв байдлыг тодорхойлоход илүү идэвхтэй нөлөө үзүүлэх ёстой хэмээн мэдэгдлээ. Энэ тухай тэрбээр 9 дүгээр сарын 1-ний өдөр Бишкек хотноо болсон ШХАБ-ын гишүүн орнуудын Төрийн тэргүүн нарын зөвлөлийн 26 дугаар хуралдаан дээр хэлсэн үгэндээ тэмдэглэснийг "Синьхуа" агентлаг уламжлав.

Zogii.mn түүний тавьсан илтгэлийг бүрэн эхээр нь орчуулан хүргэж байна.

"Хүндэт ерөнхийлөгч Жапаров!

Хүндэт хамтран зүтгэгчид ээ!

Бишкек хотноо та бүхэнтэй уулзаж байгаадаа туйлын баяртай байна. Хуралдааныг сайтар бэлтгэж, зохион байгуулсан ерөнхийлөгч Жапаровт талархал илэрхийлье. Киргиз улс Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагын даргаллыг "Хамтдаа — тогтвортой энх тайван, хөгжил цэцэглэлт рүү" уриатайгаар хүлээн авснаас хойш баялаг хөтөлбөртэй арга хэмжээнүүдийг хэрэгжүүлж, үр дүнтэй ажиллалаа. Хятадын тал үүнийг өндөр үнэлж байна.

8 дугаар сарын 31 болон 9 дүгээр сарын 1-ний өдрүүдэд Киргиз болон Узбекистан улсын тусгаар тогтнолын 35 жилийн ой тус тус тохиож байна. Энэхүү боломжийг ашиглан ерөнхийлөгч Жапаров, ерөнхийлөгч Мирзиёев болон Киргиз, Узбекистаны найрсаг ард түмэнд чин сэтгэлийн баяр хүргэе!

Энэ онд Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллага байгуулагдсаны 25 жилийн ой тохиож байна. 25 жилийн өмнө хүйтэн дайны гашуун сургамжийг ухамсарлаж, "бузар муугийн гурван хүчин" (терроризм, сепаратизм, экстремизм)-ий бодит заналхийлэлтэй нүүр тулан, улс орнуудын ард түмний энх тайван, хөгжлийн төлөөх халуун эрмэлзэлд хариу үйлдэл үзүүлэх үүднээс бүс нутгийн улс орнууд бүрэн эрхт байдал, аюулгүй байдал, хөгжлийн ашиг сонирхлоо хамтын хүчээр хамгаалах шаардлагатай гэсэн нэгдсэн ойлголтод хүрсэн юм. Яг энэ нөхцөл байдалд Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллага байгуулагдсан бөгөөд жил ирэх тусам улам бүр амин чухал шинж чанартай болж, эрч хүчээ авсаар байна.

25 жилийн хугацаанд ШХАБ ер бусын замыг тууллаа. Түүний хөгжлийн хамгийн том ололт бол дэлхий дээрх хамгийн өргөн уудам газар нутаг, хамгийн олон хүн ам, хөгжлийн асар их нөөц бололцоотой бүс нутгийн хамтын ажиллагааны шинэ байгууллага болон аажмаар хувирсан явдал юм. Хамгийн үнэ цэнтэй оюуны өв нь харилцан итгэлцэл, харилцан ашигтай байх, тэгш эрх, зөвшилцөл, соёл иргэншлийн олон янз байдлыг хүндэтгэх, хамтын хөгжлийг эрмэлзэхэд суурилсан "Шанхайн үзэл санаа"-г дэвшүүлж, түүнийг тууштай дагаж мөрдсөн явдал байв. Хамтын ажиллагааны хамгийн чухал туршлага бол холбоотон болохгүйгээр, сөргөлдөхгүйгээр, гуравдагч талын эсрэг чиглэхгүйгээр зэрэгцэн орших зөв замыг олж, бүс нутгийн орнууд хамтын гэр орноо хамтдаа цогцлоосон явдал юм.

Өнөөдөр 25 жилийн дараа дэлхий дахинд нэгэн зуунд тохиогоогүй гүн гүнзгий өөрчлөлтүүд хурдасч байна. Хэлэлцүүлэг ба сөргөлдөөн, харилцан ашигтай хамтын ажиллагаа ба тэг үр дүнтэй тоглоом, олон талт үзэл ба нэг талыг барьсан үйлдлүүдийн хооронд ширүүн тэмцэл өрнөж, дайны сүүдэр хараахан арилаагүй байна. Хүн төрөлхтний ирээдүй, хувь заяа хаашаа эргэхийг шийдэх уулзвар дээр зогсож буй Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллаг түүхэн хариуцлагыг зоригтойгоор үүрч, түүхийн урсгалыг идэвхтэй чиглүүлэх ёстой.

Нэгдүгээрт, хөгжлийг тэргүүн эгнээнд тавьж, хамтын хөгжил цэцэглэлтийн хэтийн төлөвийг нээх шаардлагатай байна.

Бид бүхнийг хамарсан, хүртээмжтэй эдийн засгийн даяаршлыг дэмжиж, худалдаа, хөрөнгө оруулалт, дэд бүтцийн холболт, эрчим хүч, байгалийн нөөц зэрэг уламжлалт салбарын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх ёстой. Үүний зэрэгцээ хиймэл оюун ухаан, дижитал эдийн засаг, ногоон үйлдвэрлэл, ногоон ашигт малтмал зэрэг шинэ салбарт хамтын ажиллагааг өргөжүүлж, бүс нутгийн хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэн практикт хэрэгжүүлэх, түүний чанар, түвшинг дээшлүүлэхэд хувь нэмэр оруулах ёстой.

Хятад улс Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагыг "Бүс ба Зам"-ыг өндөр чанартайгаар хамтран байгуулах болон Глобал хөгжлийн санаачилгыг хэрэгжүүлэх тэргүүлэх бүс нутаг гэж үзэж байна. Бүс нутгийн орнуудын хөгжлийн хэрэгцээ шаардлагыг харгалзан Хятад улс ШХАБ-ын Дижитал эдийн засгийн форум, хөдөө аж ахуйн үзэсгэлэн болон бусад арга хэмжээнүүдийг үргэлжлүүлэн зохион байгуулах бөгөөд ШХАБ-ын орнуудад зориулан Хиймэл оюун ухааныг хэрэглээнд нэвтрүүлэх олон улсын хамтын ажиллагааны төвийг байгуулна.

Хятад улс ШХАБ-ын орнуудтай хамтран нийт хүчин чадал нь хэдэн арван сая киловатт хүрэх нар, салхины шинэ цахилгаан станц барих төслүүдийг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлнэ. Ирэх гурван жилийн хугацаанд Хятад улс ШХАБ-ын орнуудтай хамтран шинжлэх ухаан-технологийн хамтын ажиллагааны 100 төсөл хэрэгжүүлж, Хятад болон ШХАБ-ын хамтын ажиллагааны хүрээнд ногоон үйлдвэрлэлийн мэргэжилтнүүдийг бэлтгэх ажлыг үргэлжлүүлнэ.

Хятад улс сонирхож буй ШХАБ-ын гишүүн орнуудыг "Хамтын том зах зээл — Хятад руу гаргах экспорт" цуврал арга хэмжээнүүдэд идэвхтэй оролцохыг урьж байгаа бөгөөд Хятадын асар том зах зээлийн олгож буй боломжуудыг идэвхтэй ашиглахыг санал болгож байна.

Худалдааг хөнгөвчлөх, логистикийг саадгүй хөгжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор Хятад улс Транскаспийн олон улсын тээврийн коридорын үр ашгийг дээшлүүлэхийг дэмжиж, Тяньжин хотод Хятад-Шанхайн боомтын эдийн засгийн хамтын ажиллагааны төвийг байгуулна.

Хоёрдугаарт, аюулгүй байдлыг нэгдүгээрт тавьж, бүх нийтийн аюулгүй байдлын орчныг бүрдүүлэх хэрэгтэй.

Бид уламжлалт болон уламжлалт бус аюулгүй байдлын заналхийлэлтэй цогц байдлаар тэмцэж, "бузар муугийн гурван хүчин", хил дамнасан зохион байгуулалттай гэмт хэрэг, хар тамхины хууль бус эргэлт, цахим болон утасны залилантай тэмцэх ёстой. Мөн мэдээлэл, биологийн болон сансрын аюулгүй байдлын салбарын хамтын ажиллагааг бэхжүүлж, улс орнуудын дотоод хэрэгт хөндлөнгийн хүчин хөндлөнөөс оролцох, тэдний улс төрийн аюулгүй байдалд хохирол учруулах, бүс нутгийн тогтвортой байдлыг алдагдуулахаас сэргийлэх ёстой.

Хятад улс нийтлэг, цогц, хамтын бөгөөд тогтвортой аюулгүй байдалд суурилсан аюулгүй байдлын үзэл баримтлалыг бүх талуудтай хамтран хэрэгжүүлж, Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагыг Глобал аюулгүй байдлын санаачилгыг хэрэгжүүлэх чухал платформ болгон хувиргахад бэлэн байна.

Хятад улс цөмийн аюулгүй байдалд оновчтой, зохицуулалттай, шат дараалсан арга барилаар хандахыг дэмжиж байгаа бөгөөд цөмийн аюулгүй байдлын салбар дахь олон талт түншлэлийг бэхжүүлэхийг дэмжиж байна.

Хятад улс Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагын аюулгүй байдлын дөрвөн төвийг нэн даруй ажиллуулж эхлэхийг дэмжиж байгаа бөгөөд ингэснээр гишүүн орнуудын аюулгүй байдлын салбар дахь заналхийлэл, сорилтуудыг сөрөх чадварыг дээшлүүлнэ.

Гуравдугаарт, хүнийг анхаарлын төвд байлгаж, ард түмнүүдийн хоорондын найрамдлын суурийг хойч үедээ бататгах хэрэгтэй.

Соёл иргэншил, соёлын олон янз байдал нь манай бүс нутгийн тод онцлог юм. Бид түүх, соёлын онцлог, нийгмийн тогтолцоо болон улс орнуудын хөгжлийн өөр өөр үе шатуудыг харгалзан үзэж, хууль тогтоох байгууллага, улс төрийн намууд, сургуулиуд, шинжээчдийн хүрээлэнгүүд, аж ахуйн нэгжүүд, хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд болон бусад бүтцийн хооронд хамтын ажиллагааны сүлжээг бүрдүүлэх ёстой. Ингэснээр ард түмнүүдийн хоорондын харилцааг дэмжиж, ШХАБ-ын гишүүн орнуудын сайн хөршийн харилцаа, найрамдалд шинэ амин дэм өгөх учиртай.

Хятад улс Глобал соёл иргэншлийн санаачилгыг бүх талуудтай хамтран хэрэгжүүлэхэд бэлэн байгаа бөгөөд ШХАБ-ын Сайн хөршийн харилцаа, найрамдал, хамтын ажиллагааны хороо зэрэг олон нийтийн найрамдлын байгууллагуудын илүү идэвхтэй үүргийг дэмжиж, ШХАБ-ын Инноваци, тогтвортой хөгжлийн форум, Ард түмнүүдийн найрамдлын форум, Ах дүү хотуудын форумыг зохион байгуулахыг дэмжинэ.

Хятад улс Хятад-Шанхайн суурь боловсролын салбарын хамтын ажиллагааны төвийг байгуулах бөгөөд Күнзийн институтууд болон Лу Баний нэрэмжит урлангууд зэрэг төслүүдээр дамжуулан туршлага солилцох, харилцан суралцах гүүрийг үргэлжлүүлэн бүтээж, ард түмнүүдийн харилцан ойлголцлыг бэхжүүлэхэд бэлэн байна.

Дөрөвдүгээрт, яриа хэлэлцээ, зөвшилцлийг баримталж, шударга, дэг журамтай дэлхийн засаглалыг боловсронгуй болгох хэрэгтэй.

Бид том, жижиг гэхгүйгээр бүх улс орны тэгш эрхт байх зарчмыг баримталж, бүс нутгийн асуудлуудыг хамтран хэлэлцэж, шийдвэрлэх ёстой. Ингэхдээ ялгаатай талуудыг хэвээр үлдээж, ижил төстэй талуудыг хайж, зөрчил, санал зөрөлдөөнийг яриа хэлэлцээ, зөвшилцлөөр зохицуулж, олон талт хамтын ажиллагаагаар дамжуулан нийтлэг сорилтуудад хамтран хариу өгөх ёстой.

Ерөнхийлөгч Мирзиёев болон ерөнхийлөгч Токаев нар Самаркандын эв санааны нэгдлийн санаачилга болон "Шударга, эв зохицолтой, хөгжиж буй дэлхий ертөнцийн төлөөх бүх улс орны эв санааны нэгдэл" санаачилгыг дараалан дэвшүүлсэн. Хятадын тал эдгээр хоёр санаачилгад талархал илэрхийлж, дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн юм.

Хятад улс Глобал засаглалын санаачилгыг хэрэгжүүлэхэд Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагаас үзүүлэх жишиг хамтын ажиллагааг дэмжиж байна. Өнөөдрийн НҮБ-ын үүргийг бэхжүүлэх болон олон туйлт дэлхийг бүрдүүлэхэд зориулагдсан "ШХАБ плюс" хэлбэрийн уулзалт нь ийм практикийн амжилттай жишээ боллоо.

Хятад улс Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагын үйл ажиллагааны механизмыг үргэлжлүүлэн боловсронгуй болгож, шийдвэр гаргах, гүйцэтгэх үр ашгийг дээшлүүлэхийг санал болгож байна. Бид ижил үзэл бодол, эрмэлзэлтэй улам олон улс орнууд түнш болж, бүс нутгийн болон дэлхийн засаглалыг боловсронгуй болгоход хамтран оролцохыг сайшаан хүлээн авдаг.

Украин, Ойрхи Дорнод, Афганистан зэрэг олон улсын болон бүс нутгийн халуун цэгийн асуудлаар Хятад улс бүх талуудтай харилцаа холбоо, зохицуулалтаа бэхжүүлэхэд бэлэн байна. Мөн шинж тэмдэг төдийгүй язгуур шалтгааныг арилгахад чиглэсэн цогц арга барилыг баримталж, улс төрийн аргаар зохицуулахад хувь нэмэр оруулахад бэлэн байна.

Хүндэт хамтран зүтгэгчид ээ!

Урт замыг туулсан ч анхны эрмэлзлээ өөрчлөхгүй байх; зорилгодоо үнэнч үлдэж, бэрхшээлийг үл харгалзан түүндээ хүрэх хэрэгтэй.

Хятад улс бүх талуудтай хамтран "Шанхайн үзэл санаа"-ны тугийг үргэлжлүүлэн өндөрт өргөж, Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагын ирэх 10 жилийн Хөгжлийн стратегийг хэрэгжүүлж, илүү чанартай хөгжилд хүрэхийн тулд хүчин чармайлт гаргаж, хүн төрөлхтний нэгдсэн хувь заяаны хамтын нийгэмлэгийг цогцлооход илүү том хувь нэмэр оруулахад бэлэн байна.

Төгсгөлд нь, ерөнхий сайд Шахбазад Төрийн тэргүүн нарын зөвлөлийн даргаллыг хүлээн авч байгаад нь баяр хүргэе. Хятад улс ШХАБ-ын гишүүн орнуудтай хамтран Пакистан улсыг даргалагч орных нь хувьд идэвхтэй дэмжих болно.

Бүгдэд нь баярлалаа!"