ОХУ-ын Амурын мужид сургуулилтын нислэг үйлдэж байсан Ту-95 стратегийн бөмбөгдөгч, аварга хөлөг осолдож, сүйрсэн талаар ОХУ-ын Батлан хамгаалах яам мэдээллээ.

Уг ослын улмаас багийн 6 гишүүн газар дээрээ амь үрэгдэж, нэг нисгэгч хүнд гэмтэл авсныг эмнэлгийн байгууллагад яаралтай нүүлгэн шилжүүлсэн байна. Албаны эх сурвалжийн мэдээлснээр, цэргийн хөлөг нь ямар нэгэн байлдааны зэвсэг, сум хэрэгсэлгүйгээр сургуулилтын нислэг хийж байсан бөгөөд хүн ам оршин суудаггүй зэлүүд бүсэд унажээ.

Баттай бус урьдчилсан мэдээллээр, цэргийн нисэх онгоц хөөрөөд ердөө хэдхэн минутын дараа унасан бөгөөд ослын гол шалтгаан нь шатахууны сав дэлбэрснээс болсон байж болзошгүй хэмээн зарим цахим сувгууд мэдээлж байна. Ослын шалтгаан, нөхцөлийг бүрэн тогтоохоор ОХУ-ын Сансар-Агаарын хүчний тусгай комисс ослын газарт ажиллаж эхэлжээ.

“Mash” Telegram сувгийн мэдээлснээр, цэргийн нисэх онгоц хөөрөөд ердөө хэдхэн минутын дараа унасан байна. Мөн “Baza” Telegram сувгийн бичсэнээр, ослын шалтгаан нь урьдчилсан байдлаар пуужин тээвэрлэгч хөлгийн шатахууны сав дэлбэрснээс болсон аж. Тус сувгийн батлагдаагүй мэдээллээр, уг нисэх онгоц нь ослын газраас ойролцоогоор 50 км-ийн зайд байрлах "Украинка" аэродромтой холбоотой байжээ. 

Ту-95 (НАТО-гийн код нэр: Bear / Баавгай) нь Зөвлөлт Холбоот Улсад зохион бүтээгдсэн, дэлхийд цорын ганц цувралаар үйлдвэрлэгдсэн турбовинт (турбин хөдөлгүүрт сэнстэй) стратегийн бөмбөгдөгч бөгөөд алсын тусгалт пуужин тээвэрлэгч аварга хөлөг юм.

Тус онгоц нь орчин үеийн тийрэлтэт (jet) онгоцнуудтай хурдаар өрсөлдөх чадвартай дэлхийн хамгийн хурдан сэнстэй онгоц бөгөөд ОХУ-ын цөмийн гурвалсан хүчний агаарын гол тулгуур хэвээр байна.

ТУ-95МС хувилбарын техникийн үндсэн үзүүлэлтүүдийг доорх хүснэгтээр багцлан харуулав.

Техникийн үндсэн үзүүлэлтүүд

Нислэгийн чадвар ба Хурд

• Хамгийн их хурд: 920 км/ц (Сэнстэй онгоцны хувьд дэлхийн дээд амжилт).

• Аяллын хурд: 710 км/ц.

• Нислэгийн алслалт: 13,000 км (Шатахуун нэмж цэнэглэхгүйгээр).

• Нислэгийн дээд өндөр: 12,000 метр.

Зэвсэглэл ба пуужингийн багтаамж

Хамгийн орчин үеийн Ту-95МС хувилбар нь чөлөөт уналттай бөмбөг хаяхаас илүүтэйгээр алсын тусгалт далавчит пуужингуудыг алсаас харвах зориулалттай бөгөөд дараах зэвсэглэлийг тээвэрлэдэг:

• Далавчит пуужингууд: Онгоцны их бие доторх хүрд хэлбэрийн төхөөрөмж дээр болон далавчны доор нийт 6-аас 16 ширхэг Х-55, Х-55SM эсвэл орчин үеийн Х-101/Х-102 (цөмийн цэнэгт) алсын тусгалт далавчит пуужин тээвэрлэнэ.

• Өөрөө хамгаалах зэвсэг: Онгоцны сүүл хэсэгт өөрийгөө хамгаалах зориулалттай 23 мм-ийн ГШ-23 хос автомат их буу суурилуулсан байдаг.

Архитектурын гол онцлог: НК-12 хөдөлгүүр

Ту-95 онгоцны далавч бүр дээрх хөдөлгүүр нь эсрэг чиглэлд эргэдэг хос сэнстэй (contra-rotating propellers). Энэхүү шийдэл нь агаарын урсгалыг дээд зэргээр ашиглаж, дуунаас хурдан шахам хурдлах боломжийг олгодог боловч маш их дуу чимээ үүсгэдэг. Ту-95 нь дэлхийн хамгийн чанга дуутай онгоцнуудын нэг бөгөөд түүний хөдөлгүүрийн чимээг далай доорх усанд шумбагч онгоцны сонар ч барьж чаддаг гэгддэг.

Ту-95 (Bear) болон B-52 Stratofortress нь Хүйтэн дайны үеийн цөмийн сөргөлдөөний бэлгэдэл болсон, өнөөдрийг хүртэл 70 гаруй жилийн турш идэвхтэй алба хааж буй дэлхийн хамгийн алдартай хоёр том стратегийн бөмбөгдөгч онгоц юм.

Тэд хоёулаа 1950-иад оны эхээр анхны нислэгээ хийсэн бөгөөд зэвсэглэл, электроникийг нь тасралтгүй шинэчилсээр ирсэн тул 2040-2050 он хүртэл алба хаах төлөвлөгөөтэй байна.

Эдгээр аварга хөлгүүдийн үндсэн үзүүлэлтүүдийн шууд харьцуулалтыг доорх хүснэгтээр харуулав.

Техникийн үзүүлэлтүүдийн харьцуулалт

Үндсэн ялгаа ба Концепцын харьцуулалт

• Хөдөлгүүрийн шийдэл: Ту-95 нь дэлхийн хамгийн хүчирхэг турбовинт хөдөлгүүрийг ашигладаг тул маш хэмнэлттэй, хол зайд нисэх чадвартай боловч дэлхийн хамгийн чанга дуутай онгоц юм. Харин B-52 нь 8 ширхэг тийрэлтэт хөдөлгүүртэй тул илүү хурдан, илүү өндөрт нисдэг ч шатахуун зарцуулалт ихтэй.

• Зэвсэглэлийн үүрэг оролцоо:

• • Ту-95МС нь үндсэндээ "Платформ" буюу цөмийн болон ердийн цэнэгт алсын тусгалт далавчит пуужинг (Х-101 гэх мэт) дайсны агаарын хамгаалалтын бүсэд нэвтрэлгүйгээр алсаас харвах зориулалттай.

  • B-52H нь алсын тусгалт пуужин тээвэрлэхээс гадна, асар их хэмжээний чөлөөт уналттай ердийн бөмбөгийг (carpet bombing) асар том газар нутагт хивс хэлбэрээр унагах (жишээ нь Вьетнамын дайн, Иракийн дайн) даацтай.

• Өөрөө хамгаалах систем: Ту-95 нь сүүл хэсэгтээ өөрийгөө хамгаалах 23 мм-ийн автомат их буутай хэвээр байгаа бол АНУ В-52 онгоцныхоо сүүлний бууг орчин үеийн пуужингийн эрин үед шаардлагагүй гэж үзэн бүрэн авч хаясан байна.

Товчхондоо, B-52 нь даац болон хурдаар илүү давуу талтай бол Ту-95 нь сэнстэй механик бүтцийнхээ ачаар засвар үйлчилгээ болон шатахууны хэмнэлтээрээ гайхагддаг урт настнууд юм.