Хятад улс олон сая хүргэлтийн ажилчдаа хамгаалж эхэллээ

Хятад улсын Хүний нөөц, нийгмийн хамгааллын яамнаас цахим платформуудыг өөрийн ажилчидтайгаа заавал хөдөлмөрийн стандарт гэрээ байгуулахыг шаардсан шинэ журмын төслийг танилцуулсан байна. Энэхүү шийдвэр нь тус улсад үйл ажиллагаа явуулдаг олон сая хүргэлтийн ажилчид, шууданчид болон таксины жолооч нарын хөдөлмөрийн эрх зүйн хамгаалалтыг эрс сайжруулах алхам болж байгаа юм.

Шинэ журам хэрэгжсэнээр Alibaba, Meituan, DiDi зэрэг технологийн гигантуудыг хөдөлмөрийн гэрээ байгуулахаас зайлсхийж, ажилчдаа "хувиараа бизнес эрхлэгч" гэж бүртгүүлэхийг албадахыг хориглоно. Мөн гэрээт ажилчид нь хөдөлмөрийн доод хэмжээгээр цалинжих, баярын өдрүүдэд илүү цагийн хөлс авах, амрах эрхтэй болох юм. Түүнчлэн платформууд ажил хуваарилдаг алгоритмынхаа системийг ажилчдад тайлбарлах үүрэг хүлээх бөгөөд захиалга зогсоох эсвэл хаяг хаах шийдвэрийг зөвхөн робот биш, заавал хүн хянаж гаргадаг болно.

Хятад улсын хэмжээнд 2025 оны байдлаар 280 сая орчим чөлөөт ажилчид бүртгэгдсэн байна. Одоогоор тэдний ихэнх нь эрх зүйн хамгаалалт сул, зах зээлийн ширүүн өрсөлдөөнөөс шалтгаалж бага цалинтайгаар маш олон цаг ажиллаж байгаа юм. Уг журмын төслийг олон нийтийн хэлэлцүүлэгт зориулж 2026 оны 11 дүгээр сарын 8-ны өдөр хүртэл нээлттэй үлдээх бөгөөд ирэх 3 жилийн дотор хөдөлмөрийн нөхцөлийг мэдэгдэхүйц сайжруулахаар зорьж байна.

Хятад улсын Засгийн газраас танилцуулсан энэхүү шинэ журмын төсөл хэрэгжвэл Alibaba, Meituan, DiDi зэрэг технологийн гигантуудын бизнесийн загвар болон хувьцааны ханшид богино хугацаанд томоохон дарамт, урт хугацаанд бүтцийн өөрчлөлт авчрах хандлагатай байна. 

Компаниудад үзүүлэх гол нөлөөллийг дараах чиглэлүүдээр задалж үзэж болно:

1. Санхүүгийн зардал эрс нэмэгдэнэ (Бизнест үзүүлэх нөлөө)

Өнөөдрийг хүртэл эдгээр компаниуд олон сая хүргэлтийн ажилчдыг "фрилансер" эсвэл туслан гүйцэтгэгчээр бүртгэж, нийгмийн даатгал, амралт, баярын өдрүүдийн нэмэгдэл хөлс өгөхөөс зайлсхийж асар их зардал хэмнэдэг байв. 

• Шинэ нөхцөл байдал: Ажилтан бүртэй албан ёсны гэрээ байгуулж, хөдөлмөрийн доод хэмжээг баталгаажуулан, 4 цаг ажиллаад заавал амраах зэрэг зохицуулалтыг мөрдсөнөөр компаниудын үйл ажиллагааны зардал (Opex) огцом өснө. 

• Meituan-д ирэх дарамт: Хоол хүргэлтийн зах зээлийг тэргүүлэгч, олон сая курьертай Meituan компанийн хувьд зардлын өсөлт хамгийн хүнд тусах бөгөөд ашгийн маржин (profit margin) нь шууд буурах эрсдэлтэй.

2. Алгоритмын давуу тал хязгаарлагдана

Эдгээр компаниудын хамгийн том зэвсэг нь хиймэл оюун ухаан, алгоритм дээр суурилж ажилчдыг шахах, үр ашгийг дээд цэгт нь тулгах систем байсан. Жолооч, курьер нарыг үүргээ биелүүлээгүй гэж алгоритм шууд торгох эсвэл хаягийг нь хаадаг байв. 

• Шинэ журмаар алгоритмыг заавал тайлбарлах, хаяг хаах шийдвэрийг заавал хүн гар аргаар хянаж батлах үүрэг хүлээлгэсэн тул компаниуд хяналтын маш том баг ажиллуулах шаардлагатай болж, аппликэйшний автомат уян хатан байдал нь саарна. 

3. Хувьцааны зах зээлд үзүүлэх нөлөө

• Богино хугацааны савлагаа: Журмын төсөл албан ёсоор танилцуулагдсаны дараа (Хэлэлцүүлэг 11 сарын 8 хүртэл үргэлжилнэ) хөрөнгө оруулагчид зардлын өсөлтөөс болгоомжилж эхлэх тул Meituan болон Alibaba-гийн хувьцааны ханшид уналт эсвэл савлагаа үүсэх магадлал өндөр байна. 

• Диверсификаци (Бизнесээ хамгаалах нь): Alibaba-гийн хувьд цахим худалдаа, үүлэн тооцоолол, хиймэл оюун ухаан (Qwen загварууд) зэрэг маш олон салбартай тул энэ цохилтыг харьцангуй зөөлөн даван туулж чадна. Харин орлогын дийлэнх нь хоол хүргэлт, ложистикоос хамааралтай Meituan-ий хувьд хувьцааны үнэлгээ нь илүү эмзэг байх болно.

4. Үнийн дайн зогсож, хэрэглэгчдэд очих үнэ нэмэгдэнэ

Alibaba, Meituan, JD.com зэрэг компаниуд Хятад даяар 30-60 минутын дотор шуурхай хүргэх үйлчилгээгээрээ ширүүн өрсөлдөж, үнийн дайн хийж байгаа. Журмын дагуу ажилчдын хөдөлмөрийн хөлс нэмэгдвэл компаниуд энэхүү зардлаа нөхөхийн тулд хүргэлтийн төлбөрөө нэмэхээс өөр аргагүйд хүрнэ. Энэ нь захиалгын тоог цөөрүүлж, бизнесийн өсөлтийг удаашруулж болзошгүй юм.

Дүгнэлт: Технологийн компаниудын "хямд ажиллах хүчээр асар их ашиг олдог" алтан үе шувтарч, Хятадын Засгийн газрын "Хамтын хөгжил, нийгмийн тэгш байдал" бодлогын дор компаниуд илүү хариуцлагатай, зардал өндөртэй бизнесийн загварт шилжихээс аргагүйд хүрч байна.