АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп лхагва гарагт мэдэгдэл хийхдээ Иран улстай хийж буй дайн "тун удахгүй" дуусна гэдгийг онцолж, Тегеранд "хатуу сургамж" өгөхөө амлалаа. Тэрээр Цагаан ордны гадна сэтгүүлчидтэй уулзахдаа Вашингтоны тэвчээр хэдийнээ барагдсан гэдгийг хатуу анхааруулсан байна.
Трамп Ираны талыг туйлын сандарсан байдалтай байгааг дурдаад, тус улсад цөмийн зэвсэг эзэмшихийг хэзээ ч зөвшөөрөхгүй гэдгээ дахин нотолжээ. Мөн энэхүү дайн дуусмагц дэлхийн зах зээл дээрх эрчим хүчний үнэ огцом буурна гэсэн таамаглалыг дэвшүүлсэн байна.
Хэлсэн үг ба дайны нөхцөл байдал:
-
Өмнөх засаг захиргаагаа шүүмжилсэн нь: Трамп экс ерөнхийлөгч Барак Обамагийн засаг захиргааг буруутгаж, Ираныг цөмийн зэвсэг хөгжүүлэхийг нь зогсоох ёстой байтал эсрэгээрээ тэдэнд тэрбум тэрбум ам.доллар өгсөн хэмээн шүүмжилжээ.
-
Ираны эдийн засгийн уналт: Трамп Ираныг ямар ч ажиллагаатай эдийн засаггүй, цэргүүдийнхээ цалинг ч тавьж чадахгүй байгаа "бүтэлгүйтсэн улс" (failed state) гэж тодорхойлоод, АНУ дараагийн алхмаа тун удахгүй шийднэ гэв.
-
8 дахь сардаа үргэлжилж буй дайн: АНУ болон Ираны хоорондох зэвсэгт мөргөлдөөн эхлээд найман сар болж байгаа бөгөөд талууд харилцан санал солилцож байгаа ч хэлэлцээ мухардмал байдалд орсон хэвээр байна.
Орчны хямрал ба Ормузын хоолойн маргаан:
Өнгөрсөн ням гарагт Ираны Үндэсний аюулгүй байдлын дээд зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга Мохсен Резаи мэдэгдэхдээ, стратегийн чухал ач холбогдолтой Ормузын хоолойг буцаан нээх талаар Иранаас дэвшүүлсэн долоо хоногийн хугацаатай саналын хариуд Вашингтоны зүгээс өгсөн хариултыг "хангалтгүй" гэж үзсэн байна. Иймд Иран улс цаашид Америкчуудад хариу өгөх үйл явцыг зогсоосон гэж мэдэгджээ.
Уг санал нь өнгөрсөн 6 дугаар сарын 17-ны Исламабадын харилцан ойлголцлын санамж бичиг дээр үндэслэгдсэн бөгөөд цэргийн ажиллагааг зогсоох, бүслэлтийг цуцлах, усан замыг нээх түр зуурын хүрээг тогтоосон байсан юм. Харин Тегераны засаг захиргаа үүнээс илүү өргөн хүрээний иж бүрэн зохицуулалтыг АНУ-аас шаардаж байна.
ТАТАР МАЙДАР



Гадаад




