Их Британийн засгийн газраас үндэсний хэмжээний онцгой байдал, кибер халдлага болон болзошгүй хямралын үед иргэдийг бэлтгэлтэй байхыг уриалсан "Бэлэн бай" (Be Ready) кампанит ажлын хүрээнд айл өрх бүрийг дор хаяж 3 хоног (72 цаг) гаднаас тусламж авахгүйгээр бие даан амьдрах чадвартай байхыг зөвлөж байна.

Дайсагнагч улс орнууд өөрсдийн цэргийн хүчин чадлыг өргөжүүлэн тэлж байгаа тул Их Британи улс ирэх 1,000 хоногийн дотор дайнтай нүүр учрах бөгөөд ялалт байгуулахад бэлэн байх ёстой гэж Батлан хамгаалахын сайд Уэс Стритинг анхаарууллаа. 

Бямба гарагт The Telegraph сонинд бичсэн нийтлэлдээ Стритинг Их Британийн өрсөлдөгчид 2030 он гэхэд халдлага үйлдэхэд бэлэн болж магадгүй бөгөөд энэ нь Их Британи болон түүний НАТО-гийн холбоотнуудад бэлтгэл хийх гурван жил гаруйн богино хугацаа үлдэж байгааг харуулж байна гэжээ. 

"Манай өрсөлдөгчдийн бидэнд хор хөнөөл учруулах хүсэл эрмэлзэл нь шинэ зүйл биш юм. Харин тэдний хүчин чадал, боломж нь өөрчлөгдсөн байна. 2030 он гэхэд тэдний цэргийн хүч болон дайны эдийн засаг нь тэднийг довтолгоо хийх боломжтой түвшинд хүргэж магадгүй" гэж тэрбээр бичсэн байна. 

"Энэ нь бидэнд холбоотнуудтайгаа хамт тулалдаж, ялалт байгуулахад бэлэн болох өөрсдийн даалгавраа биелүүлэхэд 1,000 хоногоос арай илүү хугацаа үлдэж байгааг харуулж байна. Энэ Засгийн газар уг даалгаврыг заавал биелүүлэх болно" гэж тэрбээр нэмж дурджээ.

Стритинг мөн дайсагнагч улс орнуудын зүгээс ирэх аюул заналхийлэл, кибер халдлага, зохион байгуулалттай гэмт хэрэг, уур амьсгалын өөрчлөлт, тэр дундаа чухал дэд бүтцүүдэд учрах эрсдэлүүд нэмэгдэж байгааг анхааруулав. 

BBC-д өгсөн ярилцлагадаа тэрбээр Их Британи улс "миний амьдралын ихэнх хугацаанд, магадгүй бүхий л амьдралын минь туршид тулгарч байгаагүй тийм өндөр түвшний заналхийлэлтэй" нүүр тулж байна гэдгийг онцолсон юм.

Олон нийтийг хамарсан "Бэлэн бай" аян

Эдгээр анхааруулга нь засгийн газраас шинээр эхлүүлсэн "Бэлэн бай" (Be Ready) хэмээх олон нийтийн кампанит ажилтай давхцаж байна. Уг аянаар улс оронд үндэсний хэмжээний онцгой байдал үүсэх үед өрх гэрүүдийг дор хаяж гурван хоногийн турш хүрэлцэхүйц нэн шаардлагатай хүнс, усны нөөцийг бүрдүүлэхийг зөвлөж байгаа юм. 

Засгийн газрын зүгээс энэхүү бэлтгэлийг хангах болсон үндэслэлээ саяхан PHP программ хангамжийн аюулгүй байдлын системд томоохон доголдол илэрсэнтэй холбон тайлбарлаж байна. Уг кибер сул талын улмаас дэлхий даяар сая сая хакердах оролдлого гарч, зарим цахим үйлчилгээнүүд түр хугацаанд тасалдахад хүрсэн юм. Стритинг хиймэл оюун ухааны хөгжил нь халдагчдад уламжлалт хамгаалалтын системийг тойрч гарахад хялбар болгож байгаа тул цаашид кибер халдлагууд улам ойрхон давтамжтай болохыг анхааруулжээ. 

Их Британиас гаргасан энэхүү зөвлөмж нь Европын Комиссоос 2025 оны 3 дугаар сард ЕХ-ны иргэдэд хандан гаргаж байсан, хүнс, ус, бэлэн мөнгө болон цэнэглэгч (power bank) зэрэг 72 цагийн онцгой байдлын хэрэгслийг гэртээ бэлэн байлгах уриалгатай ижил утгатай юм.

Их Британийн засгийн газраас үндэсний хэмжээний онцгой байдал, кибер халдлага болон болзошгүй хямралын үед иргэдийг бэлтгэлтэй байхыг уриалсан "Бэлэн бай" (Be Ready) кампанит ажлын хүрээнд айл өрх бүрийг дор хаяж 3 хоног (72 цаг) гаднаас тусламж авахгүйгээр бие даан амьдрах чадвартай байхыг зөвлөж байна.

Засгийн газрын албан ёсны удирдамжид заасан онцгой байдлын багцад (Emergency Kit) багтвал зохих нэн шаардлагатай зүйлсийн жагсаалтыг багцлан хүргэж байна:

1. Хүнс, усны нөөц (Хамгийн чухал)

• Ундны ус: Нэг хүний хоногийн 3 литр усаар тооцож, 3 хоногийн хэрэгцээ (Хэрэв 4 ам бүлтэй бол нийт 36 литр ус).

• Мууддаггүй хүнс: Лаазалсан мах, загас, жимс, бэлэн гоомон, хатаасан жимс, самар зэрэг шууд болон хялбар аргаар хэрэглэж болох хүнсний бүтээгдэхүүнүүд.

• Лааз онгойлгогч: Гар ажиллагаатай лааз онгойлгогч (цахилгаан тасарсан үед ашиглах).

2. Эрүүл мэнд, ариун цэвэр

• Анхны тусламжийн хайрцаг: Шархны наалт, боолт, ариутгагч бодис, халууны шил.

• Тогтмол уудаг эм тариа: Гэр бүлийн гишүүдийн өдөр тутам уудаг эм бэлдмэлийн дор хаяж хэдэн хоногийн нөөц.

• Ариун цэврийн хэрэглэл: Нойтон салфетка (ус тасарсан үед хэрэглэх), гар ариутгагч, хуурай саван, биеийн ариун цэврийн цаас.

3. Эрчим хүч, мэдээлэл холбоо

• Батарейгаар ажилладаг эсвэл гар ажиллагаатай (динамо) радио: Цахилгаан болон интернет бүрэн тасарсан үед засгийн газрын мэдээлэл, зааврыг сонсох цорын ганц хэрэгсэл.

• Гэрэлтүүлэг: Гар чийдэн, лаа, шүдэнз эсвэл асаагуур (илүүдэл батарейнуудын хамт).

• Зөөврийн цэнэглэгч (Power Bank): Гар утас болон бусад жижиг хэрэгслийг цэнэглэх, урьдчилан дүүргэсэн зөөврийн цэнэглэгч.

4. Бичиг баримт, бэлэн мөнгө

• Бэлэн мөнгө: Цахим төлбөрийн систем, АТМ болон банкны картууд кибер халдлагын улмаас ажиллахгүй болсон үед хэрэглэх бага хэмжээний бэлэн мөнгө.

• Чухал бичиг баримтууд: Иргэний үнэмлэх, паспорт, даатгалын бичиг баримт, эрүүл мэндийн картын хуулбаруудыг уснаас хамгаалагдсан уутанд хийж хадгалах.

5. Бусад тусгай хэрэгцээ

• Хүүхдийн хэрэглэл: Хэрэв нялх хүүхэдтэй бол хуурай сүү, живх, хүүхдийн тос.

• Гэрийн тэжээвэр амьтны хэрэгцээ: Тэжээвэр амьтны 3 хоногийн хоол, ус.