Казахстан улсаас НҮБ-ын дэргэд суугаа Байнгын төлөөлөгчийн газар НҮБ-ын Зэвсэг хураах асуудал эрхэлсэн албатай (UNODA) хамтран “Цөмийн зэвсэггүй бүсүүд: Цогц судалгаанаас практик хамтын ажиллагаа руу” сэдэвт олон улсын форумыг зохион байгууллаа. Тус арга хэмжээний үеэр Казахстан улс дэлхийн цөмийн зэвсэггүй бүс нутгуудтай болон өөрийн улсыг "Цөмийн зэвсэггүй статус"-тай хэмээн тунхагласан Монгол Улстай уялдаа холбоогоо улам нягтруулах санаачилга гаргажээ.

Уг форум нь Семипалатинскийн гэрээнд гарын үсэг зурсны 20 жилийн ой болон НҮБ-аас сүүлийн 50 жилд анх удаа гаргаж буй цөмийн зэвсэггүй бүсүүдийн тухай шинэ цогц судалгааг нийтэлсэнтэй давхцан зохион байгуулагдсанаараа онцлог юм.

Форумын гол онцлох үйл явдлууд:

• НҮБ-ын өндөр үнэлгээ: НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргын орлогч бөгөөд Зэвсэг хураах асуудал эрхэлсэн Дээд төлөөлөгч Изүми Накамицү Казахстан улсын зэвсэг хураах үйлсэд оруулж буй хувь нэмрийг өндөр үнэлээд, Семипалатинскийн гэрээг бүс нутгийн дипломат ажиллагааны амжилттай жишээ хэмээн онцлов.

• Хамтын ажиллагааны шинэ талбар: "Цөмийн аюул заналхийллийг бууруулах санаачилга" (NTI) байгууллагын Дэд ерөнхийлөгч Пол Дин цөмийн эрсдэлийг бууруулахад Казахстан, Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улс, Бразил, Аргентин зэрэг орнуудын туршлага чухал болохыг тэмдэглээд, Вена хотод бүс хоорондын уулзалт зохион байгуулах, дипломатуудад зориулсан цахим сургалтын платформ хөгжүүлэхээр төлөвлөж байгаагаа дурдлаа.

• Монгол Улстай уялдуулах санал: Форумыг хааж Казахстан улсаас НҮБ-ын дэргэд суугаа Байнгын төлөөлөгч Кайрат Умаров дэлхийн бүс нутгийн цөмийн зэвсэггүй таван бүс болон өвөрмөц статус бүхий Монгол Улсын хооронд илүү нягт зохицуулалт хийх санал гаргав. Энэ нь цөмийн зэвсэгтэй гүрнүүдтэй яриа хэлэлцээ хийх, дундын тэргүүлэх чиглэлүүдээ хамтран хамгаалахад чухал түлхэц болно гэж тэрээр үзэж байна.

Казахстан улс НҮБ-ын дэмжлэгтэйгээр тус форумын үеэр гарсан гол саналууд болон цаашдын хамтын ажиллагааны чиглэлүүдийг тусгасан товч зөвлөмжийг боловсруулан гаргахаар болжээ.