"Монгол гэрлэлт": Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрхийг хамгаалах бүлэг Мидауигийн хэлсэн үгийг буруушааж, ялгаварлан гадуурхсан шинжтэй гэлээ.

Марокко улсын Дээд боловсролын сайд Аззедин Эль Мидауи өчигдөр парламентын чуулганы үеэр оюутнууд нэг бүс нутагтаа суралцаж, амьдарч, тэндээ үлдэж байгааг жишээ татахдаа "Монгол гэрлэлт" (Mongolian marriage) гэсэн хэллэгийг ашигласан нь олон нийтийн шүүмжлэлийг дагуулав. Сайдын энэхүү үг хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрхийг хамгаалагчдын зүгээс хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулгарсаны дараа тэрээр уучлалт гуйсан байна. 

Мидауи Драа-Тафилалет бүс нутагт их сургууль байгуулах тухай асуултад хариулахдаа уг үгийг хэлжээ. Тэрээр Марокко улс зөвхөн оюутнуудыг гэртээ ойр сургахын тулд аймаг бүрд их сургууль байгуулах албагүй гэж үзсэн байна. Харин үүний оронд өөр өөр бүс нутгаас оюутнуудыг татах, авьяас чадварыг Марокко болон олон улсын хэмжээнд шилжүүлэн хөдөлгөх шинэ институтуудыг уриалав. 

"Үгүй бол бид гэр бүл дотроо нэг төрлийн “Монгол гэрлэлт”-тэй болох бөгөөд хүн бүр энд сурч, энд амьдарч, эндээ үлдэнэ" гэж тэрээр хэлээд оюутнуудад төрөлх бүс нутгаасаа гадагш гарах боломж байх ёстой гэж маргажээ.

Энэхүү хэллэг нь хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрхийг хамгаалагчдын зүгээс шүүмжлэл дагуулсан бөгөөд тэд үүнийг урьд өмнө нь Дауны хам шинжтэй хүмүүсийг тодорхойлоход ашигладаг байсан хоцрогдсон доромж үг хэллэгтэй холбон тайлбарлаж байна. 

Мароккогийн Хөгжлийн бэрхшээлтэй эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах байгууллагаас гаргасан мэдэгдэлдээ уг хэллэгийг ялгаварлан гадуурхсан, арьс өнгөөр ялгаварласан шинжтэй хэмээн буруутгав. Уг томьёолол нь хүмүүсийг биологийн болон угсаатны шинж чанараар нь доош нь хийдэг колоничлолын үеийн хэллэгийг ашигласан бөгөөд ийм хэллэг нь эрх тэгш байдал, хүний нэр төрийн зарчимтай зөрчилдөж байна гэжээ. 

Тус байгууллага сайдын хэлсэн үгийг Марокко улсын ялгаварлан гадуурхалтын эсрэг тэмцэх үндсэн хуулийн үүрэг амлалттай зөрчилдөж байна гэж үзжээ. Мөн хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрх, нийгмийн интеграцийн тухай Үндсэн хуулийн 34 дүгээр зүйл болон Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн эрхийн тухай конвенцийн дагуу Мароккогийн хүлээсэн олон улсын үүргийг эш татсан байна.

Уг бүлэг Мидауиг хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд, тэдний гэр бүл, Мароккогийн олон нийтээс Парламент дотроос яаралтай бөгөөд албан ёсны уучлалт гуйхыг шаардав. Түүнчлэн Төлөөлөгчдийн танхимын дарга болон холбогдох хороодод хандаж, уг хэллэгийг хуралдааны албан ёсны тэмдэглэлээс хасахыг уриалжээ.

Цаашилбал, тус байгууллага Засгийн газрын тэргүүнийг хатуу байр суурь баримталж, сайдад хариуцлага тооцохыг уриалав. Түүнчлэн Хүний эрхийн үндэсний зөвлөл болон бусад үндсэн хуулийн байгууллагуудыг хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд чиглэсэн ялгаварлан гадуурхсан хэллэгийн эсрэг дуугархыг хүссэн байна. 

Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрхийн төлөө тэмцэгч Самира Бахти Саади мөн сайдын хэлсэн үгийг шүүмжилж, улсын албан тушаалтнууд хэвшмэл ойлголтыг бэхжүүлэхийн оронд иргэдийн эрхийг хамгаалах ёстой гэж үзжээ.

Зохиолч, тэмцэгч Камал Саиди мөн адил уг хэллэгийг шүүмжилсэн боловч их сургуулийн шилжилт хөдөлгөөн нь оюутнуудын мэдлэг, хувь хүний хөгжилд тустай гэсэн сайдын ерөнхий санааг дэмжсэн байна. Тэрээр гэрээсээ холдож буй оюутнуудад нэр төртэй суралцахад нь туслахын тулд зохих тэтгэлэг олгох шаардлагатайг онцолжээ. 

Мидауи уг хэллэгийг ашигласандаа Дауны хам шинжтэй хүмүүс болон тэдний гэр бүлийнхнээс уучлалт гуйжээ. Тэрээр тэднийг гомдоох санаа агуулаагүй гэдгээ хэлээд, сонгосон үг нь зохисгүй байсныг хүлээн зөвшөөрсөн байна. 

Тэрээр дээд боловсрол дахь бүс нутгийн тэгш байдал, оюутны шилжилт хөдөлгөөний талаар хэлэлцэж байхдаа уг хэллэгийг ашигласан гэж тайлбарлаад, ярих хугацаа хязгаарлагдмал байсан нь өөрийн санаагаа бүрэн тайлбарлахад саад болсон гэж өөрийгөө өмгөөлжээ.