ТАТАР МАЙДАР
2026 оны Дэлхийн аз жаргалын тайлан (World Happiness Report 2026) албан ёсоор гарч, улс орнуудын шинэчилсэн чансааг зарлалаа. Gallup-ийн дэлхийн түүвэр судалгаанд үндэслэн гаргасан энэ жилийн тайлангаар Монгол Улс 147 орноос 5.936 оноотойгоор 75 дугаар байранд эрэмблэгдсэн бол хойд хөрш ОХУ 5.834 оноотойгоор 79 дүгээр байранд жагсжээ.
Товчхондоо, Монголчууд Оросуудаас илүү жаргалтай байна.
Монгол Улс болон ОХУ-ын Аз жаргалын 6 гол хүчин зүйлийн харьцуулалт
Монгол Улс (75-р байр) болон ОХУ (79-р байр) нь нийлбэр оноогоор маш ойрхон боловч, аз жаргалыг бүрдүүлэгч дотоод хүчин зүйлсийн хувьд асар том ялгаатай байна.
1. Нэг хүнд ногдох ДНБ (Эдийн засгийн чадамж)
- ОХУ: ⬆️ Илүү өндөр. ОХУ нь байгалийн баялаг, аж үйлдвэржилт ихтэй тул нэг хүнд ногдох эдийн засгийн үзүүлэлтээр Монголоос дээгүүр оноо авдаг.
- Монгол Улс: ⬇️ Дундаж. Манай улсын уул уурхайн салбарын өсөлт нэмэгдэж байгаа ч ОХУ-тай харьцуулахад иргэдийн бодит худалдан авах чадвар болон эдийн засгийн багтаамж бага байна.
2. Нийгмийн дэмжлэг (Хэцүү үед туслах ойр дотныхон, улс орны орчин)
- Монгол Улс: ⬆️ Илүү өндөр. Монголчуудын нүүдэлчин соёл, хамаатан садан, гэр бүлийн нягт холбоо энд маш том давуу тал болдог. "Хэцүү үед туслах хүн байгаа юу?" гэсэн асуултад монголчууд оросуудаас илүү эерэг хариулт өгчээ.
- ОХУ: ⬇️ Доогуур. Томоохон хотуудын амьдралын хэв маяг, нийгмийн стресс зэргээс шалтгаалж иргэдийн хоорондын итгэлцэл болон нийгмийн халамжийн дэмжлэгт өгөх үнэлгээ буурсан.
3. Эрүүл амьдрах хугацааны хүлээлт
- ОХУ: ⬆️ Үл ялиг илүү. Анагаах ухаан, эрүүл мэндийн дэд бүтэц илүү хөгжсөн тул дундаж наслалт болон эрүүл амьдрах хугацаагаар ОХУ бага зэрэг илүү оноо авсан.
- Монгол Улс: ⬇️ Доогуур. Сүүлийн жилүүдэд дундаж наслалт өсөж байгаа ч зүрх судасны өвчлөл, хорт хавдар болон утаа, орчны бохирдол нь энэ үзүүлэлтийг доош татаж байна.
4. Амьдралын сонголт хийх эрх чөлөө (Энэ үзүүлэлтээр Монгол тасарсан)
- Монгол Улс: ⬆️ Илүү өндөр. Иргэний ардчилсан нийгэмтэй, хувийн бизнес эрхлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх, хаашаа ч хамаагүй чөлөөтэй зорчих эрх чөлөөгөөр Монгол Улс ОХУ-ыг хол хаясан.
- ОХУ: ⬇️ Маш бага. Геополитикийн нөхцөл байдал, дотоодын улс төрийн чанга хяналт, иргэдийн чөлөөтэй шийдвэр гаргах боломж хязгаарлагдмал байгаа нь Оросын иргэдийг ирээдүйдээ итгэлгүй, чөлөөт бус мэдрэмж төрүүлэхэд хүргэж байна.
5. Өгөөмөр сэтгэл (Буяны үйлс, тусламж)
- Монгол Улс: ⬆️ Илүү өндөр. Бусдад туслах, хандив өгөх, хөдөө орон нутагт бие биедээ туслах сэтгэлгээ монголчуудын дунд харьцангуй өндөр хэвээр байна.
- ОХУ: ⬇️ Доогуур. Албан ёсны буяны байгууллагуудаас гадуур, иргэд хоорондоо сайн дураар хандив тусламж үзүүлэх индекс Орост бага байдаг.
6. Авилгын талаарх төсөөлөл (Хоёулаа муу боловч ялгаатай)
- ОХУ: ⬇️ Маш хүнд. Төрийн дээд шатнаас авахуулаад бүх шатанд авилга гүн гүнзгий шингэсэн, шүүх засаглал хараат бус биш гэж иргэд нь үздэг тул Орос улс энэ үзүүлэлтээр маш муу оноо авч, аз жаргалын индексийг нь доош татдаг.
- Монгол Улс: ⬇️ Мөн л адил хүнд үзүүлэлттэй. Монголд ч мөн авилгын асуудал иргэдийн бухимдлыг хамгийн их төрүүлдэг гол хүчин зүйл боловч, ОХУ-тай харьцуулахад иргэд нь авилгатайгаа тэмцэх, шүүмжлэх эрх чөлөө нь нээлттэй байдаг тул сэтгэл зүйн дарамт нь арай бага байдаг.
Нийтлэлийн дүгнэлт:
ОХУ эдийн засаг (ДНБ) болон анагаах ухааны салбартаа Монголоос илүү оноо авч байгаа ч, иргэдийн хувийн эрх чөлөө, амьдралын сонголт, нийгмийн дундах халуун дулаан уур амьсгал, өгөөмөр сэтгэлээр Монгол Улс хол давуу байна. Яг энэ "эрх чөлөө" ба "хүн хоорондын амьд харилцаа" нь Монгол Улсыг хойд хөршийнхөө дээр буюу дэлхийд 75-д жагсах гол хөдөлгүүр нь болж өгчээ.
|
Нийгэм
