Сиднейд төвтэй Эдийн засаг, энх тайвны хүрээлэнгээс (IEP) албан ёсоор танилцуулсан шинэчилсэн "Дэлхийн энх тайвны индекс 2026" (Global Peace Index 2026) тайланд дурдсанаар, Монгол Улсын энх тайвны нэгдсэн үнэлгээ 1.692 оноо (оноо бага байх тусам тайван гэсэн үг) болж 163 орноос 34 дүгээр байрт жагслаа.  Энэ нь өмнөх 2025 оны тайлангийн (37 дугаар байр) үзүүлэлттэй харьцуулахад дэлхийн хэмжээнд болон бүс нутагтаа тогтвортой, аюулгүй орчин бүрдүүлж чадсаныг харуулсан амжилт юм.

Монгол Улс нь Төв Азийн орнууд болон хоёр хөрштэйгөө харьцуулахад энх тайвны маш өндөр үзүүлэлттэй байна. Энэхүү бүс нутгаас Казахстан улс дотоодын тогтвортой байдал, эдийн засгийн реформтой холбоотойгоор оноогоо ахиулж дэлхийд 58 дугаар байрт бичигдсэн бол Кыргызстан улс засаглалын сул тал, хуулийн хэрэгжилт болон хилийн бүсийн тогтворгүй байдлаас шалтгаалан дэлхийн дунджаас доогуур буюу 78 дугаар байрт жагсжээ. Харин хоёр хөршийн хувьд БНХАУ дэлхийд 118 дугаар байрт орсон бол ОХУ геополитикийн хурцадмал зөрчил мөргөлдөөний улмаас жагсаалтын хамгийн сүүл хэсэгт буюу дэлхийн хамгийн тогтворгүй, аюултай орнуудын нэгээр нэрлэгдсэн хэвээр байна.

Манай улс болон хөрш, бүс нутгийн зарим орнуудын 2026 оны эрэмбийг харьцуулбал:

• Ази-Номхон далайн бүс нутаг: Монгол Улс тус бүс нутагтаа 7 дугаар байрт бичигдэж, Сингапур (8), Япон (10), Малайз зэрэг орнуудын араас Азийн хамгийн аюулгүй, тогтвортой орнуудын эгнээнд байр сууриа улам бэхжүүлэв. 

• Төв Азийн орнууд:
  Бүс нутгийн найрсаг харилцаатай Узбекистан улс 10 байраар ахиж 37 дугаар байрт жагссан байна. 

• Хоёр хөрш орон: Манай улсын хувьд хоёр хөрштэйгөө харьцуулахад энх тайвны маш өндөр үзүүлэлттэй байна. БНХАУ дэлхийд 118 дугаар байрт орсон бол ОХУ геополитикийн зөрчил мөргөлдөөний улмаас жагсаалтын хамгийн сүүл хэсэгт буюу дэлхийн хамгийн тогтворгүй орнуудын нэгээр нэрлэгдсэн хэвээр байна. 

Дэлхийн хэмжээнд энэхүү индексийг таны харуулсанчлан Исланд (1), Шинэ Зеланд (2) болон Швейцар (3) улсууд тэргүүлж байгаа бол Их Британи 39 дүгээр байрт, АНУ 134 дүгээр байрт тус тус бичигджээ. 

Дэлхийн энх тайвны индексийг (GPI) тооцохдоо нийт 3 үндсэн бүлгийн 23 нарийвчилсан үзүүлэлтийг харгалзан үздэг [IEP]. Монгол Улсын хувьд 2026 оны тайланд 1.692 оноо авч, дэлхийн дунджаас хавьгүй дээгүүр буюу хамгийн амгалан тайван орнуудын тоонд багтсан юм. Тус 3 үндсэн бүлэг тус бүр дээр манай улсын авсан оноо болон бодит нөхцөл байдлыг нарийвчлан танилцуулж байна.

1. Нийгмийн аюулгүй байдал, хамгаалалт (Society and Security) — ТОГТВОРТОЙ БАЙДАЛ

• Бодит байдал: Монгол Улс энэ бүлэгт харьцангуй сайн оноо авдаг. Манай улсад хүн амын дунд зэвсэгт мөргөлдөөн, иргэний дайн, эсвэл масс хамарсан террорист халдлагын аюул байхгүй нь хамгийн том давуу тал юм.

• Сул тал: Нийгмийн аюулгүй байдлын оноог доош татдаг гол хүчин зүйл нь хүн амын дундах гэмт хэргийн гаралт (ялангуяа гэр бүлийн болон ахуйн хүрээний хүчирхийлэл), шүүхийн тогтолцоонд итгэх иргэдийн итгэл сул байгаа явдал болохыг тайланд тэмдэглэжээ.

2. Цэрэгжилтийн түвшин ба зэвсэглэл (Militarization) — ХАМГИЙН ӨНДӨР ҮНЭЛГЭЭТЭЙ ЦЭГ

• Бодит байдал: Монгол Улс энэхүү бүлэгт дэлхийн хамгийн шилдэг, хамгийн бага эрсдэлтэй орнуудын нэгээр үнэлэгддэг. Манай улсын батлан хамгаалах салбарын төсөв, ДНБ-д эзлэх хувь хэмжээ бага, хүнд зэвсэглэл, цөмийн болон үй олноор хөнөөх зэвсгийн үйлдвэрлэл, импорт байхгүй.

• Давуу тал: Мөн Монгол Улс зэвсгийн экспорт хийдэггүй бөгөөд НҮБ-ын Энхийг сахиулах ажиллагаанд идэвхтэй оролцдог нь олон улсын тавцанд манай улсын "энх тайванч" нэр хүндийг өсгөж, энэ бүлгийн оноог дээшлүүлэхэд гол нөлөө үзүүлдэг.

3. Дотоод болон гадаад мөргөлдөөн (Ongoing Conflict) —  ГЕОПОЛИТИКИЙН АМГАЛАН ЦЭГ

• Бодит байдал: Хоёр хөрш болон бүс нутгийн орнуудтай харьцуулахад Монгол Улс дотоод, гадаад ямар нэгэн зэвсэгт мөргөлдөөнд огт оролцоогүй, хилийн маргаангүй тул туйлын тайван үнэлгээ авчээ.

• Давуу тал: Манай улс "Гуравдагч хөршийн" уян хатан, олон тулгуурт гадаад бодлого хэрэгжүүлдэг нь олон улсын зөрчил мөргөлдөөний гадна үлдэх хамгийн том хамгаалалт болж байна. ОХУ геополитикийн дайны улмаас жагсаалтын хамгийн сүүл рүү унаж, БНХАУ бүс нутгийн хурцадмал байдлаас шалтгаалан 118-д орсон бол Монгол Улс ямар нэгэн мөргөлдөөнгүй бүс хэвээр үлдэж чаджээ.