Dark Light
Нийгэм | 2026-09-16

МОНГОЛ ХЭЭ УГАЛЗ ОРЧИН ҮЕИЙН ИНЖЕНЕРЧЛЭЛТЭЙ НЭГДЭВ

СЭТГҮҮЛЧ | ТАТАР МАЙДАР
Image
Япон Улсын Kitami Institute of Technology-ийн Co-creative Engineering хөтөлбөрийн докторант Цогтгэрэлийн ЯдамрагчааMathematical Modeling-Based Digitization of Mongolian Patterns for Design and Manufacturing” сэдвээр докторын судалгааны ажлаа амжилттай хамгаалж, Инженерийн ухааны доктор (Doctor of Engineering, PhD) зэрэг хүртлээ. Тэрээр Монголын уламжлалт хээ угалзыг математик загварчлалын аргаар дижитал хэлбэрт шилжүүлж, CAD загварчлал болон үйлдвэрлэлийн технологитой уялдуулан хөгжүүлэх шинэлэг судалгааг хийсэн байна.
 
Уламжлалт өв соёлыг цахим эринд “амилуулах” нь
 
Цогтгэрэлийн Ядамрагчаа докторын энэхүү бүтээл нь зөвхөн хувь хүний амжилт биш бөгөөд Монголын шинжлэх ухаан, үйлдвэрлэлийн салбарт дараах хэд хэдэн чухал сэдвийг хөндөж байна:
  • Математик ба уламжлалын огтлолцол: Монголчууд хэдэн зууны турш хээ угалзыг уран нарийн зурж, сийлж ирсэн бол одоо тэрхүү өв соёл математик тэгшитгэл, код болон хувирч байна. Энэ нь соёлын өвийг ямар ч алдаа мадаггүйгээр, нарийн тооцоололтойгоор дижитал хэлбэрт хадгалж үлдэх хамгийн найдвартай арга юм.
  • Аж үйлдвэрийн 4.0 ба үндэсний брэнд: Монгол хээг CAD буюу Computer-Aided Design (Компьютерийн тусламжтай зураг төсөл боловсруулах) системд оруулснаар орчин үеийн 3D хэвлэлт, CNC лазер зүсвэр болон робот техник ашиглан олон улсын стандартад нийцсэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх хаалга нээгдэж байна. Архитектур, интерьер, автомашин, хувцас дизайн гээд бүх салбарт монгол хээг дэлхийн жишигт нийцүүлэн ашиглах боломж бүрдлээ.
  • Инженерчлэлээр дамжуулан соёлын дархлааг тогтоох нь: Түүхэн дурсгалт зүйлс элэгдэж устдаг бол математик загварчлалд орсон хээ угалз хэзээ ч устахгүй. Энэхүү судалгаа нь залуу үеийнхэнд соёлын өвөө зөвхөн музейд үзэх биш, орчин үеийн өндөр технологийн салбартай хэрхэн уусгаж хөгжүүлж болохыг харуулсан тод жишээ боллоо.

Түүний судалгааны ажлын гол онол, арга зүй нь олон улсын өндөр чансаатай MDPI нээлттэй хандалтын сэтгүүлд “Mathematical Modeling-Driven Shape Digitization: A Perspective of Mongolian Motifs and Patterns” нэрээр хэвлэгдсэн байдаг. Түүнчлэн Kitami Institute of Technology-ийн Advanced Manufacturing Engineering лабораторид KIT-AMEL Official Page гүйцэтгэсэн математик загварчлалын цахим схем, монгол хээ угалз (жишээ нь, хөөрөгний хээ)-ыг CAD систем рүү хэрхэн хөрвүүлсэн зэрэг зургууд, бүтэн эх бичвэрийн мэдээлэл нь ResearchGate дээр бүртгэгдсэн аж. Мөн монгол үндэстний түүхэн олдворуудын хээг хэрхэн задлан шинжилж, 3D хэвлэлт болон үйлдвэрлэл рүү шилжүүлэх STL өгөгдөл үүсгэх тухай судалгааны хэсэг нь Design Society Publication дээр нийтлэгдэж байсан юм.


Сэтгэгдэл бичих
Нийгэм
Улс төр
Өдөр тутмын мэдээ
Эрүүл мэнд
Урлаг соёл
Спорт
Гадаад
Эдийн засаг
Үзвэрийн хувиарууд
Image
2026.09.19