(Бээжин, Сөүл, Москва, Бишкек хотуудын спорт цогцолборын өртөг ба хэмжээний харьцуулалт)

Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын Засгийн газрын буцалтгүй тусламжаар Улаанбаатар хотод баригдах 58,247 метр квадрат талбайтай, 19 спортын төрлийг багтаасан “Монгол, Хятадын төрийн тэргүүн нарын нэрэмжит спорт цогцолбор”-ын шав тавих ёслол өнөөдөр боллоо. Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүхийн ивээл дор хэрэгжих энэхүү мега төсөл нь манай улсын хувьд асар том бүтээн байгуулалт юм.

Тэгвэл яг ийм хэмжээний спорт цогцолбор, олон улсын томоохон стадионууд дэлхийн хотуудад хэдэн төгрөгөөр босдог вэ, мөн дэлхийн бусад хотууд, тухайлбал Москвад яг ийм хэмжээтэй ямар ордон байдаг вэ гэдгийг тодорхой жишээнүүдээр багцлан хүргэж байна.

Олон улсын стандартаар мэргэжлийн түвшний спорт цогцолборын 1 м.кв талбайн барилгын дундаж өртөг нь 2,500-аас 4,500 ам.доллар (тоноглол, технологиос хамаарч) байдаг. Манай шинэ спорт цогцолборын хэмжээгээр тооцвол дэлхийн зах зээл дээр 145-262 сая ам.доллар буюу 500-900 тэрбум төгрөг болно.

1. Москва болон дэлхийн хотууд дахь ижил хэмжээтэй спорт ордонууд: Тэд хэдэн төгрөгөөр бүтсэн бэ?

• МОСКВА ХОТ: "Ирина Винер-Усмановагийн уран сайхны гимнастикийн ордон": Москва хотын Лужники спортын цогцолборын нутаг дэвсгэрт байрлах энэхүү алдартай ордон нь яг манай шинэ цогцолбортой адилхан буюу 54,200 метр квадрат талбайтай. Оросын уламжлалт тууз намирч буй мэт өвөрмөц дээвэртэй, олон улсын олимпын жишигт нийцсэн уг ордныг барихад хувийн хөрөнгө оруулалтаар нийт 135 сая ам.доллар буюу 465 тэрбум төгрөг зарцуулж байжээ. Энэ нь манай шинэ ордны хэмжээ ямархуу түвшний мега төсөл болохыг илтгэх хамгийн ойрын жишээ юм.

• СӨҮЛ ХОТ: "Seoul Eoullim Sports Center": Сөүл хотын захиргаанаас Ноуон дүүрэгт дөнгөж ашиглалтад оруулсан уг спорт цогцолбор нь нийт 14,827 м.кв талбайтай (манайхаас даруй 4 дахин бага) бөгөөд нийт өртөг нь 77.2 тэрбум вон буюу 54 сая ам.доллар (~186 тэрбум төгрөг) болжээ. Хэрэв энэ жишгээр Сөүлд 58,000 м.кв спорт төв баривал өртөг нь дунджаар 210-220 сая ам.доллар буюу 720-760 тэрбум төгрөг давна.

• БЭЭЖИН ХОТ: "Шувууны үүр" (Bird's Nest) стадион: Хятадын Бээжин хотын олимп зохион байгуулсан алдартай энэхүү цэнгэлдэх хүрээлэн нь нийт 258,000 м.кв талбайтай бөгөөд тухайн үеийн өртгөөр 428 сая ам.доллароор (өнөөгийн ханшаар 530 гаруй сая ам.доллар буюу 1.8 их наяд төгрөг) босжээ. Бээжинд материалын бааз харьцангуй хямд ч орчин үеийн ухаалаг систем, металл хийцтэй 58,000 м.кв спорт төв барихад хамгийн багадаа 150 сая ам.доллар буюу 510 тэрбум төгрөг шаардагддаг байна.

2. Кыргызстаны шинэ цэнгэлдэх хүрээлэн "Bishkek Arena" хэдэн төгрөгөөр босов?

Манайхаас гадна Төв Азийн Кыргызстан улс сүүлийн үед спортын дэд бүтцэд асар их хөрөнгө хаяж байна. Тус улсын нийслэл Бишкек хотын ойролцоо ашиглалтад орсон, 65,000 хүний суудалтай, нүүдэлчдийн гэр хэлбэртэй "Bishkek Arena" үндэсний шинэ цэнгэлдэх хүрээлэнгийн өртөг олон улсад шуугиан тарьсан юм.

Анх тус цэнгэлдэхийг 30,000-35,000 хүний суудалтай, 60-70 сая ам.доллароор барихаар төлөвлөж байсан ч төслийн концепцыг бүрэн өөрчилж, Азийн хамгийн том цэнгэлдэхүүдийн нэг болгон томруулснаар албан ёсны нийт зардал нь 386 сая ам.доллар буюу монгол төгрөгөөр даруй 1.3 ИХ НАЯД ТӨГРӨГ болж боссон байна.

3. Хэмжээ ба өртгийн харьцуулсан үзүүлэлт:

• Монгол Улсын шинэ спорт цогцолбор: 58,247 м.кв талбайтай, БНХАУ-ын тусламжаар баригдаж буй уг ордны дэлхийн зах зээл дэх бодит өртөг нь 150-250 сая ам.доллар буюу 500-850 тэрбум төгрөг.

• Москва хотын Гимнастикийн ордон: 54,200 м.кв талбайтай (манайхаас үл ялиг бага), баригдсан өртөг нь 135 сая ам.доллар буюу 465 тэрбум төгрөг.

• Сөүл хотын Eoullim төв: 14,827 м.кв талбайтай, баригдсан өртөг нь 54 сая ам.доллар буюу 186 тэрбум төгрөг.

• Бизкекийн шинэ Арена: 65,000 хүний суудалтай мега цэнгэлдэх, баригдсан өртөг нь 386 сая ам.доллар буюу 1.3 их наяд төгрөг.

• Бээжингийн үндэсний цэнгэлдэх: 258,000 м.кв талбайтай, баригдсан өртөг нь 428 сая ам.доллар буюу 1.5-1.8 их наяд төгрөг.

Ойролцоогоор бодоход БНХАУ-ын Засгийн газраас Монгол Улсад олгож буй энэхүү буцалтгүй тусламж нь хэмжээний хувьд Москва хотын олимпын түвшний томоохон орднуудтай дүйцэхүйц бөгөөд дэлхийн хотуудын жишгээр багадаа 600-700 тэрбум төгрөгийн өртөгтэй тэнцэхүйц маш өндөр өртөгтэй босох "эрчимтэй" мега төсөл юм байна.