ТАТАР МАЙДАР
Боловсролын салбарын гажуудал: Улаанбаатар хот дахь хувийн сургуулийн тоо улсын сургуультай тэнцэж, сургалтын төлбөр 100 сая төгрөг давлаа
Монгол Улсын ерөнхий боловсролын салбарт төрийн болон хувийн сургуулиудын харьцаа олон улсын жишгээс хэтэрхий хазайж, нийгмийн давхраажилтыг гүнзгийрүүлэх хэмжээнд хүрснийг салбарын судалгаа болон албан ёсны тоо баримтууд бэлээхэн харуулж байна. Олон улсын жишгээр улсын болон хувийн сургуулийн харьцаа 90:10 орчим байдаг бол Монголд энэ үзүүлэлт хоосон амлалт, сурталчилгаа дээр тогтсон хувийн сургуулиудын хэт олшролтоос шалтгаалан хоёр дахин гажжээ.
Байдлыг улсын хэмжээнд авч үзвэл өнгөрсөн хичээлийн жилд 900 ерөнхий боловсролын сургууль ажилласнаас 717 нь улсын, 183 нь хувийн сургууль байв. Боловсролын сайд Лувсанцэрэнгийн Энх-Амгалангийн тэмдэглэснээр улсын хэмжээнд хувийн сургуулийн тоо 80 орчим байх нь зохимжтой атал зөвхөн Улаанбаатар хотод л гэхэд 180 улсын, 170 хувийн сургууль үйл ажиллагаа явуулж байгаа аж. Энэхүү бараг 1:1 харьцаа бүхий гажуудал Хан-Уул дүүрэгт бүр ч ноцтой түвшинд хүрсэн бөгөөд олон хувийн сургуулиуд олон улсын хөтөлбөр, элсэлтийн өндөр стандарт амладаг ч бодит байдал дээр түүнийгээ хэрэгжүүлдэггүй байна.
Зориулалтын байргүй сургуулиуд ба тэнгэрт хадсан төлбөр
Хууль тогтоомжийн дагуу хувийн сургуулиудыг түрээсийн байранд үйл ажиллагаа явуулахыг зөвшөөрдөг нь хамгийн том сул тал болжээ. Өөрийн гэсэн анги танхим, спорт заалгүй сургуулиуд үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээл дээрх түрээслэгчдийн дарамтад ордог бөгөөд түрээсийн үнэ нэмэгдэхийн хэрээр сургалтын төлбөрөө дагаж өсгөн, эцэг эхчүүдийн нуруун дээр хүнд ачаа үүрүүлдэг байна.
Өнөөдөр Монголд хувийн сургуулийн жилийн төлбөр 7 сая төгрөгөөс 100 сая төгрөг давж байна. Энэ жилийн тухайд л гэхэд:
- Deutsche Schule: Төлбөрөө 50-56 хувиар нэмсэн.
- "Логарифм": Нэгдүгээр ангийн төлбөр 41 хувиар өсөж, 13.9 сая төгрөгт хүрсэн.
- "Сант": Төлбөр нь шууд 4 сая төгрөгөөр нэмэгдсэн байна.
"Бизнес" болсон боловсрол ба зааг ялгаа
Төр засаг нэг гараараа хувийн сургуулиудыг цэгцэлнэ гэж мэдэгдэж байгаа ч нөгөө гараараа шинэ сургуулиудын зөвшөөрлийг олгосоор байна. Үүний нэг жишээ нь энэ хичээлийн жилд Хан-Уул дүүргийн 23 дугаар хороонд нээлтээ хийсэн "Империал Итали сургууль" (Imperial Italian School) бөгөөд нээлтийн үйл ажиллагаанд Хөдөлмөрийн баатар Аюурзанын Долгор, Ардын жүжигчин Батмөнхийн Сарантуяа нар уригдан дуулсан нь уг салбар ямар хэмжээнд бизнес, тансаглал болон хувирсныг илтгэнэ.
Хэвлэмэл шилэн барилга, гадаад улсын нэр (Америк, Орос, Хятад, Сингапур, Франц, Итали, Швед) зүүсэн болгон чанартай боловсрол олгодог гэсэн төөрөгдөл яваандаа дуусах нь тодорхой. Гэвч үүний цаана монгол хүүхдүүд гэр бүлийнхээ орлогоос хамааран боловсролоороо заагдмал анги давхаргад хуваагдах аюул тулгарлаа. Хэрэв Засгийн газар зөвхөн хэвлэлийн мэдэгдэл хийхээс цааш хэтэрч, бодлогын бодит зохицуулалтаар улсын сургуулиудын чанарыг сайжруулахгүй бол нийгмийн энэхүү гүнзгий ангал улам батжих эрсдэлтэй байна.
|
Нийгэм
