ТАТАР МАЙДАР
Монголчуудын хувьд уламжлалт Буддын шашны сургууль болон угсаатны үндсэн шүтлэг болох бөө мөргөл давамгайлж ирсэн түүхтэй. Их Монгол Улс болон Эзэнт гүрний мандал бадралын үед монголчууд дэлхийг байлдан дагуулах явцдаа Христийн шашин (несторианизм ба католик) болон Исламын шашны нөлөөнд өртөж байсан ч эдгээр харийн шашнууд хэзээ ч тус улсад ноёрхож чадаагүй юм. Гэвч Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын коммунист дэглэмийн жилүүдэд (1924–1992) бүх шашин шүтлэгийг хүчээр дарж, атеист үзлийг тулгаж байсан бол 1990-ээд онд парламентын засаглал, ардчилсан тогтолцоонд шилжсэнээр шашин шүтлэг бүхэлдээ сэргэсэн билээ.
Энэхүү түүхэн хувьсал, үзэл суртлын нөлөөллөөс үүдэлтэй сонирхолтой дүр зургийг харуулсан олон улсын шинэ судалгааны үр дүн гарлаа. Дэлхий даяарх хүмүүсийн шашны үзэл баримтлал, сүсэг бишрэлийн чиг хандлагыг судалж, ямар нэгэн шашны харьяалалгүй, атеист эсвэл агностик хүмүүсийн эзлэх хувиар дэлхийн улс орнуудыг жагсаахад манай улс нэлээд дээгүүр байр эзэлсэн байна.
Жагсаалтад Монгол Улс 40.8 хувийн үзүүлэлтээр дэлхийд 13 дугаар байрт эрэмблэгджээ. Энэ нь манай улсын хувьд ойролцоогоор 10 хүн тутмын 4 нь өөрийгөө ямар нэгэн шашны урсгал, харьяалалд хамааруулдаггүй, шүтлэггүй гэж тодорхойлсон гэсэн үг юм.
.jpg)
Дэлхийд Хятад, Умард Солонгос тэргүүлэв
Судалгаагаар БНХАУ 89.6 хувиар дэлхийн хамгийн шашингүй үзэлтэй улсаар тодорч, жагсаалтыг тасархай тэргүүлсэн байна. Үүний дараах байруудад:
- БНАСАУ (Умард Солонгос) — 72.9%
- Чех улс — 72.8% (Европын хамгийн өндөр шашингүй үзэлтэй орон) тус тус бичигджээ.
Чех болон Скандинавын орнуудын хувьд амьдралын чанар, шинжлэх ухаанч боловсролын түвшин нэмэгдэхийн хэрээр иргэд нь шашнаас холдох хандлага ажиглагддаг бол Хятад, Умард Солонгос зэрэг орнуудад өнгөрсөн зууны төрийн бодлого, систем нь үүнд голлон нөлөөлжээ.
Албан ёсны тооллого юу хэлэв? Монголчуудын шашин шүтлэгийн өнөөгийн дүр зураг
Манай улсын хувьд 1990 оноос хойш шашин шүтлэг чөлөөтэй болсон хэдий ч орчин үеийн нийгмийн хөгжил, хотжилт болон залуу үеийнхний хандлагаас шалтгаалан өөрийгөө яг таг "шашинлаг" гэж тодорхойлохоос татгалзах явдал түгээмэл болжээ.
Монгол Улсын Хүн ам, орон сууцны хамгийн сүүлийн үеийн албан ёсны тооллогын (2020 он) дүнгээр манай улсын иргэдийн шашин шүтлэгийн зааг ялгаа дараах байдлаар хуваагддаг байна:
- Буддын шашин (Шар хувраг) — 51.7%
- Шашингүй / Шүтлэггүй — 40.6%
- Исламын шашин — 3.2% (Ихэвчлэн Баян-Өлгий аймаг дахь казах үндэстнүүд)
- Монгол бөө мөргөл — 2.5%
- Христийн шашин — 1.3%
Судлаачдын үзэж буйгаар, монголчуудын дунд сүм хийд, дуганд тогтмол очдоггүй, шашны нарийн зан үйл өдөр тутамдаа үйлддэггүй ч Цагаан сар, Наадмаар уул овоо тахих, зурхай харах зэргээр уламжлалт зан заншлаа дагадаг иргэд маш олон байдаг. Эдгээр иргэд өөрсдийгөө албан ёсны шашны харьяалалгүй гэж тэмдэглэсэн нь энэхүү 40 гаруй хувийн дунд гол жинг дарж байна. Мөн цахим орчны нөлөөгөөр залуусын дунд атеист болон агностик үзэл давамгайлах болсон нь манай улсыг дэлхийн хамгийн бага шашинлаг орнуудын нэг болгожээ.
Дэлхий нийтээрээ уламжлалт шашны институциудын нөлөөлөл буурч буй энэ үед Монгол Улс ч мөн адил дэлхийн хөгжлийн чиг хандлагыг даган хувьсаж байгааг энэхүү статистик бэлээхэн харуулж байна.
|
Нийгэм
