Энэтхэгийн Баруун Бенгал мужийн Хойд 24 Парганас дүүргийн Хароа бүсийн Гопалпур орчмын намагт нууранд нэн ховор монгол цууцаль буюу морин цууцаль шувууны (латин нэршил нь L. limosa melanuroides ) гэрэл зургийг шувуу ажиглагчид анх удаа буулгаж чадлаа. Олон улсын байгаль хамгаалах холбооны (IUCN) Улаан номонд "ховордож болзошгүй" (near-threatened) ангилалд багтдаг энэхүү нүүдлийн шувуу Энэтхэгийн зүүн эрэг орчмоор тун ховор үзэгддэг тул уг үйл явдал шувуу судлаачдын анхаарлыг ихэд татаж байна. 

Ус нь ширгэж буй намаг дунд үзэгдсэн нь

Шувуу ажиглагч Сужой Мондал, Арнаб Рэй, Сайкат Де болон Тиртанкар Саха нар арваннэгдүгээр сарын 6-нд ус нь бараг ширгэсэн намагт бусад эргийн шувуудын сүрэг дундаас морин цууцлийг анх олж харжээ.

С.Мондал энэ талаар ярихдаа, тэдгээр шувуудын сүрэг усанд ердөө хоёрхон минут орчим саатаад нисэн одсон бөгөөд тэрхүү богино хугацаанд Сайкат Де зургийг нь амжиж дарсан гэв.

Монголоос Австрали хүртэл нүүдэллэдэг ховор шувуу

Шувуу ажиглагчдын нийгэмлэгийн (BWS) төлөөлөгч Сантанаб Мажумдар энэхүү олдворын ач холбогдлыг онцлохдоо, дэлхий дээр зэрлэг байгальд ердөө 25,000–30,000 орчим тоо толгой үлдсэн энэхүү шувуу Бенгалд бүртгэгдсэн нь маш чухал баримт болохыг дурджээ.

• Үржлийн нутаг: Морин цууцаль нь Монгол Улс, Сибирийн тал нутаг болон Зүүн хойд Хятадын цэнгэг уст намгархаг газарт зусаж үрждэг.

• Өвөлжих бүс: Өвлийн улиралд Өмнөд болон Зүүн Өмнөд Ази, тэр дундаа Индонезийн Ява, Суматра арлуудыг зорин нүүдэллэдэг бөгөөд зарим тохиолдолд Австрали хүртэл хүрдэг байна.

• Онцлог шинж: Ойролцоогоор 33–36 см урт биетэй, урт бөгөөд өвөрмөц шулуун хошуутай, махлаг биетэй эргийн шувуу юм.

Түүхэн баримт ба хамгаалах шаардлага

Түүхэн эх сурвалжаас үзвэл морин цууцаль 19 дүгээр зуунд Бенгалд тун ховор тохиолддог байжээ. Тодруулбал, Британийн байгаль судлаач Эдвард Блайт 1847 оны арванхоёрдугаар сарын 12-нд Калькуттагийн захаас нэг сорьц олж байсан бол судлаач Аллан Октавиан Хьюм 1878 онд мөн тэндээс гурван шувууны сорьц бүртгэж байсан түүхтэй.

Шувуу судлаачид Энэтхэгийн эдгээр намгархаг газрууд нь Зүүн Ази-Австралийн нүүдлийн зам дагуух шувуудын түр буудаллах чухал цэг тул цаашид тогтмол хяналт тавьж, байгаль орчныг нь хамгаалах шаардлагатайг уриалж байна.