Монгол нутгаас олдсон Плейстоцены (Дөрөвдөгч галав) үеийн цорын ганц хүний чулуужсан үлдэгдэл болох "Салхитын хүн"-ий гавлын яс өдгөө Улаанбаатар хотод, ШУА-ийн Археологийн хүрээлэн-ийн Сан хөмрөгт шинжлэх ухааны онцгой нарийн горимд хадгалагдаж байна. Энэхүү олдвор нь Төв Ази төдийгүй хүн төрөлхтний хувьслын түүхийг шинээр бичихэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсаар байгаа юм. 

Денисовын хүнтэй ямар холбоотой вэ?

Гэвч хамгийн сонирхолтой нээлт нь 2020 онд Science сэтгүүлд нийтлэгдсэн олон улсын геномын судалгаагаар илэрсэн юм. 

• Эртний цусан холбоо: Судалгаагаар "Салхитын хүн" нь орчин үеийн эмэгтэй хүн байсан нь батлагдсан төдийгүй түүний геномд Неандерталь болон Денисовын хүний ДНХ-ийн хэлхээ хадгалагдаж байгааг тогтоожээ. 

• Давтагдашгүй хольц: Түүний геном дахь Денисовын ДНХ-ийн бүтэц нь өнөөгийн Далайн орнууд (Папуа Шинэ Гвиней)-ын уугуул иргэдийн геномд байдаг Денисовын генээс огт өөр байв. Энэ нь эртний орчин үеийн хүмүүс (Homo sapiens) болон мөхсөн Денисовын хүмүүс Азийн эх газарт хэд хэдэн удаа бие даан, тусдаа цаг үеүдэд хоорондоо эрлийзжиж байсныг гэрчлэх анхны хөдлөшгүй баримт болсон юм. 

• Евразийн "Космополитан" нүүдэлчин: Түүнчлэн Салхитын эмэгтэй нь зөвхөн Ази төдийгүй Баруун Евразийн (Европ) хүн амтай ~25%-ийн цусан холбоотой байсан нь 34,000 жилийн өмнө Евразийн уудам тал нутгаар хүмүүс асар хол зайд чөлөөтэй нүүдэллэн, хоорондоо соёл болон генийн хувьд идэвхтэй харилцаж байсныг баталжээ. 

Энэхүү судалгааны үр дүнг Германы Макс Планкийн хүрээлэн, Оксфордын их сургууль болон Монголын ШУА-ийн Археологийн хүрээлэнгийн эрдэмтэд хамтран гаргасан бөгөөд Салхитын хөндийн олдвор нь Монгол нутаг бол хүн төрөлхтний үүсэл, шилжилт хөдөлгөөний гол зангилаа уулзвар байсныг дэлхий дахинд дахин тунхагласан юм.