Хотын хаврын нэгэн танил дүр зураг бий. Төв талбайн чулуун дээр хөлсөө гялтгануулсан хүмүүс нэг зүгт зэрэгцэн хөдлөх нь бараг л шинэ зан үйл шиг тогтжээ. Нэгэн цагт улс төрийн цуглаан, жагсаалын талбар байсан энэ газар өнөөдөр бол “эрүүл амьдрал”, “идэвхтэй иргэн” гэх хоёр үгийг хамгийн их давтдаг тайз болсон гэхэд хилсдэхгүй.

“Улаанбаатар марафон” гэдэг нэртэй энэ үйл явдал 12 дахь жилдээ зохион байгуулагдах гэж байна. Тавдугаар сарын 23-нд Д.Сүхбаатарын талбайгаас эхлэх энэ гүйлтэд энэ жил 40 мянга гаруй хүн бүртгүүлжээ. Монголд нэг дор ийм олон хүн сайн дураараа, ямар нэг шаардлагагүйгээр хөдөлгөөнд оролцоно гэдэг өөрөө сонин үзэгдэл. Нийслэл хотын хувьд бол бараг л статистикийн гажиг шиг харагдана.

Бүртгэл www.ulaanbaatar.marathon.mn хаягаар явагдаж, тавдугаар сарын эхээр хаагдсан гэх. 500 метрээс эхлээд бүтэн 42 км хүртэлх долоон төрлийн зайд хүмүүс гүйх эрхтэй. Өөрөөр хэлбэл, хот өөрийгөө янз бүрийн түвшний тэсвэрийн сорилтод нэг дор оруулж үздэг өдөр гэсэн үг.

Гэвч марафон бол зөвхөн гүйлт биш. Хотын соёлын нэг жижигхэн лаборатори юм. Эхлэл дээр бүгд инээмсэглэнэ, зураг авхуулна, бие биедээ амжилт хүснэ. Харин эхний хэдэн км-ийн дараа энэ эв нэгдэл аажмаар сарниж, хүн бүр өөрийн биеийн жинхэнэ эзэн болох мөч эхэлдэг. Тэр үеэс л марафон жинхэнэ утгаараа эхэлдэг.

Ийм үед хамгийн их мартагддаг зүйл бол “ухаалаг тактик” байдаг. Хүн бүр эхэндээ өөрийгөө дутуу үнэлж, эсвэл хэт их үнэлдэг. Эхний хувилбар нь барианд хүргэнэ, хоёр дахь нь ихэвчлэн хүргэдэггүй. Хурдаа зөв хуваарилах, өөрийн хэмнэлээ мэдрэх гэдэг нь спорт гэхээсээ илүү өөрийгөө таних жижиг философи болчихдог.

Хооллолт, усны тухай зөвлөгөөнүүдийг энд дахин давтах нь илүүц мэт. Гэхдээ нэг зүйлийг хэлэхэд илүүдэхгүй: шинэ зүйл турших газар нь марафон биш. Хүний бие гэнэтийн туршилтанд дуртай биш. Тэр тусмаа 10, 21, 42 км-ийн хооронд.

Сүүлийн жилүүдэд энэ үйл явдалд оролцогчдын тоо өсөж байгаа нь сонин. 46 мянга гаруй бүртгэлтэй гэх тоо ч дурдагдаж байна. Хотын хүн амын бүтцээс харвал энэ бол жижигхэн “түр зуурын хот” бүтэж байна гэсэн үг. Тэр хот өглөө байгуулагдаад орой тардаг. Ямар ч захиргаа, ямар ч үл хөдлөх хөрөнгөгүй мөртлөө маш тод зохион байгуулалттай.

Эцэст нь марафон бол ялалтын тухай биш, дуусгах тухай ойлголт юм. Түрүүлнэ гэдэг нь цөөхөн хүний түүх. Харин барианд хүрнэ гэдэг нь олонхийн жижиг боловч чухал ялалт. Хотын төвөөр гүйж өнгөрсөн тэр өглөө Улаанбаатар өөрийгөө нэг удаа өөрөөр хардаг. Магадгүй энэ л марафоны жинхэнэ утга байх.