ОХУ-ын Засгийн газраас түлш үйлдвэрлэгчдийн дизель түлшний экспортын хоригийг 10 дугаар сарын 31-ний өдөр хүртэл сунгасан шийдвэрийг өнөөдөр (2026.09.30) албан ёсоор гаргалаа

Энэхүү хязгаарлалт нь Монгол Улс болон тусгаар улсуудын хамтын нөхөрлөл (СНГ)-ийн зарим орнуудад хамаарахгүй бөгөөд хоёр улсын Засгийн газар хоорондын тусгай хэлэлцээрийн дагуу манай улсад шатахуун, дизель түлш хэвийн нийлүүлэгдсээр байх юм.

Мэдээллийг хураангуйлан багцалж үзвэл:

Шийдвэрийн гол заалтууд

• Дизель түлш: Шууд үйлдвэрлэгчдийн экспортлох хоригийг 10 дугаар сарын 31 хүртэл сунгасан (Үйлдвэрлэгч бус зуучлагчдын хориг 2027 оны 1 сарын 31 хүртэл хүчин төгөлдөр байна).

• Бензин (Автобензин): Бензиний экспортын бүрэн хориг 2027 оны 1 дүгээр сарын 31-нийг хүртэл үргэлжилнэ.

• Онгоцны түлш: Экспортын хязгаарлалтыг 11 дүгээр сарын 30 хүртэл тогтоогоод байна. 

Монгол Улсад үзүүлэх нөлөө

• Үл хамаарах заалт: ОХУ-ын Засгийн газрын тогтоолд Монгол Улс болон хуучин Зөвлөлтийн бүрэлдэхүүнд байсан СНГ-ийн зарим орнуудыг тусгай хэлэлцээрийн дагуу хоригоос чөлөөлөх заалт хэвээр үлдсэн. 

• Нийлүүлэлтийн тогтвортой байдал: Намаржилтын ургац хураалт болон өвлийн бэлтгэл ажлын үеэр манай улсын дотоодын шатахууны хэрэгцээнд ОХУ-ын хориг шууд сөрөг нөлөө үзүүлэхгүй. 

Дотоодын шатахууны үнэ болон нөөцийн өнөөгийн нөхцөл байдлыг Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яам болон АМГТГ-аас гаргасан мэдээлэлд үндэслэн багцлан хүргэвэл:

Шатахууны нөөцийн нөхцөл байдал

Найм, есдүгээр саруудад үүссэн доголдол, нийлүүлэлтийн саатлаас шалтгаалан нөөцийн хэмжээ дунджаар 11 орчим хоногийн хэрэглээг хангах түвшинд байна. 

• АИ-92 автобензин: Есдүгээр сарын эхний хагаст улсын хэмжээнд 24,000 тонн АИ-92 автобензин импортолсон бөгөөд өдөрт дунджаар 2,300–2,400 тонныг хэрэглэж байна. Түгээлт хэвийн үргэлжилж байгаа ч аж ахуйн нэгжүүдийн борлуулалтын жигд бус байдлаас шалтгаалан зарим орон нутгийн ШТС-уудад цагийн хязгаарлалттай олгох тохиолдол гарсаар байна. 

• Нөөцийг нэмэгдүүлэх арга хэмжээ: ОХУ-аас гадна БНХАУ болон БНСУ-аас нэмэлт шатахуун татан авч байна. Мөн урт хугацаандаа шатахууны хамаарлаас гарах зорилгоор 45 хоногийн стратегийн нөөц хадгалах савуудыг барьж ашиглалтад оруулахаар ажиллаж байна.

Жижиглэнгийн үнийн өөрчлөлт

Долдугаар сарын дундуур дэлхийн зах зээл дээрх газрын тосны үнийн хэлбэлзэл болон ОХУ-аас импортлох хилийн үнэ нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор дотоодын үнэд өөрчлөлт орсон. 

• АИ-92 автобензин: Долдугаар сарын 15-ны өдрөөс эхлэн литр тутамд 250–300 төгрөгөөр нэмэгдэж, одоогийн байдлаар зах зээлд тогтворжоод байна.

• АИ-95 автобензин: Дунджаар 4,690 гаруй төгрөгийн үнэтэй байна.

• Евро-5 стандартын түлш:
  БНСУ-аас харьцангуй хямд үнийн санал ирсэн тул тус стандартын шатахуун, дизель түлшний жижиглэнгийн үнийг өсгөхгүй барих боломж бүрдэж байгааг албаныхан онцолжээ.

3. Шатахууны чанарын хяналт

АМГТГ-аас томоохон ШТС-уудад зөөврийн багажаар октан хэмжих гэнэтийн шалгалт хийсэн бөгөөд АИ-92 бензиний октан 91.0–91.2, АИ-95 бензиний октан 93.6–96.1 буюу стандартад заасан хэвийн үзүүлэлттэй байгааг тогтоосон байна.