Дэлхийн эрчим хүчний зах зээл дэх тогтворгүй байдал болон бүс нутгийн мөргөлдөөнүүдээс шалтгаалан улс орнуудын жижиглэнгийн шатахууны үнэ эрс ялгаатай хэвээр байна. Өнөөдрийн байдлаар манай хөрш болон Ази, Америкийн томоохон хотуудын АИ-92 болон АИ-95 маркийн бензиний үнийг харьцуулахад дараах дүр зураг ажиглагдаж байна.

Азийн өндөр хэрэглээтэй орнууд: БНСУ-ын Сөүл хотод шатахууны үнэ хамгийн өндөр түвшинд хүрч, АИ-92 бензин 4,978 төгрөг, АИ-95 бензин 5,628 төгрөгөөр борлуулагдаж байна. БНХАУ-ын Бээжин хотод АИ-95 бензиний үнэ 4,919 төгрөг байгаа нь бүс нутгийн дунджаас дээгүүрт тооцогдож байна. Япон улсын хувьд засгийн газраас татаас олгож үнийг тогтворжуулах бодлого барьж байгаа ч Токио хотод АИ-92 бензин 3,883 төгрөг байна. 

АНУ-ын зах зээл: Вашингтон хот орчимд АИ-92 (Regular) бензиний үнэ литр нь 4,142 төгрөг, АИ-95 (Premium) бензин 4,750 төгрөгийн үнэтэй байна.

ОХУ болон Хил орчмын бүс нутаг: Дотоодын олборлолт болон төрийн зохицуулалттай холбоотойгоор ОХУ-ын хотуудад үнэ харьцангуй хямд байна. Москва хотод АИ-92 бензин 2,939 төгрөг, АИ-95 бензин 3,140 төгрөг байна. Харин Монгол Улстай хил залгаа Буриадын Улаан-Үд хотод үнэ хамгийн доод түвшинд буюу АИ-92 нь 2,814 төгрөг, АИ-95 нь 3,039 төгрөг байна. Эсрэгээрээ Алс Дорнодын Владивосток хотод шатахууны нийлүүлэлтийн хомсдолоос шалтгаалан үнэ өсөж, АИ-95 бензин 3,612 төгрөгт хүрчээ.

Монгол Улсын хувьд шатахууны нийлүүлэлтийн дийлэнх хувийг ОХУ-аас импортолдог бөгөөд хилийн үнийн өөрчлөлт дотоодын зах зээлд шууд нөлөөлж байна. 

Өнөөдөр буюу 2026 оны 10 дугаар сарын 13-ны өдрийн байдлаар Монгол Улсад шатахууны нийлүүлэлтийн хомсдол үүссэнтэй холбоотойгоор шатахууны үнэ эрс нэмэгдсэн бодит нөхцөл байдалтай байна. 

Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамнаас мэдээлснээр ОХУ-ын дотоод зах зээлийн хомсдол болон импортын хилийн үнэ тонн тутамдаа 190 ам.доллароор өссөний улмаас шатахуун импортлогч аж ахуйн нэгжүүд үнээ нэмээд байгаа юм.

Өнөөдөр Улаанбаатар хотын шатахуун түгээх станцуудад (ШТС) мөрдөгдөж буй жижиглэнгийн үнэ:

• АИ-92 автобензин: Өчигдөр (Даваа гарагт) литр тутамдаа 500–550 төгрөгөөр нэмэгдэж, зарим томоохон ШТС-уудад 3,600 төгрөгт хүрээд байна. (Хуучин үнээр борлуулж буй зарим станцуудад 3,040 төгрөг байгаа ч олголт хязгаарлагдмал, урт дараалалтай байна). 

• Евро ангиллын АИ-92: Импортын эх үүсвэрээс хамааран дээд тал нь 4,970–4,980 төгрөгийн хооронд хэлбэлзэж байна. [

• АИ-95 автобензин: Чанар болон Евро стандартын зэрэглэлээс хамааран литр нь 4,510 төгрөгөөс 4,693 төгрөгийн хооронд худалдаалагдаж байна.

Төв Азийн Казахстанд шатахууны үнэ Монгол Улстай харьцуулахад харьцангуй хямд байна.

Өнөөдрийн байдлаар (2026 оны 10 дугаар сар) мөрдөгдөж буй ханш болон Монголбанкны албанш ханш болох 1 Казахстан тенге (KZT) ≈ 8.08 төгрөг болон 1 Узбекистан сум (UZS) ≈ 0.306 төгрөг-өөр хөрвүүлэн тооцсон шатахууны үнийн мэдээллийг доор нэгтгэлээ.

• Казахстан (Алматы, Астана)

• • АИ-92: Литр нь 205 тенге буюу ойролцоогоор 1,656 төгрөг (Засгийн газрын зохицуулалттай)

  • АИ-95: Литр нь 322 тенге буюу ойролцоогоор 2,602 төгрөг

• Узбекистан (Ташкент)

• • АИ-92 (Дотоодын): Литр нь 11,700 сум буюу ойролцоогоор 3,580 төгрөг

  • АИ-92 (Импортын): Литр нь 13,500 – 16,000 сум буюу ойролцоогоор 4,131 – 4,896 төгрөг

  • АИ-95: Литр нь 18,382 – 19,500 сум буюу ойролцоогоор 5,625 – 5,967 төгрөг

Казахстан улс (Хэт хямд зах зээл): Казахстан нь газрын тос олборлогч, боловсруулагч томоохон орон учраас шатахууны үнэ нь дэлхийн дунджаас маш доогуур байдаг. Засгийн газраас нь АИ-92 болон дизель түлшний үнэд хатуу хязгаарлалт (моратори) тогтоосон байдаг тул АИ-92 бензин нь манайхаас даруй 2 дахин хямд буюу 1,656 төгрөгөөр борлуулагдаж байна. Харин чөлөөт үнэтэй АИ-95 бензин нь 2,602 төгрөг байна. 

Узбекистан улс (Импортоос хамааралтай): Узбекистан улсын хувьд дотоодын түүхий эдийн нөөц бага тул сүүлийн жилүүдэд ОХУ болон Казахстанаас импортлох шатахууны хэмжээгээ эрс нэмэгдүүлж байгаа. Тус улсад дотооддоо боловсруулсан АИ-92 бензин нь 3,580 төгрөг орчим байгаа нь манай өнөөдрийн үнэтэй ойролцоо боловч чанар сайтай импортын АИ-92 болон АИ-95 бензиний үнэ нь татвар, хураамжаасаа шалтгаалан 5,625 — 5,967 төгрөгт хүрч, манайхаас өндөр үнээр худалдаалагдаж байна

Гэхдээ АИ-92 бензиний тухайд нэг ойлголт болон хэрэглээний зөрүү бий. Учир юу вэ гэвэл Өмнөд Солонгос улсад бензинийг "Regular" (Энгийн) болон "Premium" (Дээд зэргийн) гэж хоёр ангилдаг. Тэдгээрийн Regular бензиний октан детонацид тэсвэртэй чанар нь RON 91–92 байдаг тул энэ нь манай АИ-92-той октаны хувиар ижил түвшинд очно. Ташрамд дурдахад, Монгол Улс ОХУ-ын хараат байдлыг бууруулах зорилгоор 2026 оны дундаас эхлэн БНСУ-аас сар бүр 20,000 тонн АИ-92 бензин импортлох гэрээ байгуулан ажиллаж байна.
Японы тухайд шатахуун түгээх станцууд дээр бензинийг "レギュラー" (Regular) болон "ハイオク" (High Octane/Premium) гэж тэмдэглэдэг. Японы үйлдвэрлэлийн стандарт (JIS)-аар Regular бензиний октаны доод хэмжээг 89-90 RON гэж заасан байдаг ч бодит байдал дээр зах зээлд борлуулагдаж буй Regular бензин нь ихэвчлэн 90-91 октантай байдаг. Октаны тоо нь (91-92) ойролцоо байж болох ч БНСУ болон Японы шатахууны чанарын стандарт нь манайд голчлон хэрэглэгддэг (ОХУ-ын Евро-5 стандарт болон түүнээс доош) шатахуунаас дараах үзүүлэлтүүдээрээ хол давсан, дэлхийд хамгийн өндөрт тооцогддог. Тухайлбал:

Хүхрийн агууламж (Sulfur Content): Өмнөд Солонгос болон Япон улс шатахуундаа маш хатуу стандарт мөрддөг. Тэдгээрийн Regular бензиний хүхрийн дээд хэмжээ 10 ppm (сая хуваасны нэг) байдаг бөгөөд энэ нь дэлхийн хамгийн цэвэр шатахууны ангилалд ордог. Манайд ОХУ-аас орж ирдэг Евро-5 шатахууны хүхрийн хэмжээ мөн 10 ppm байх ёстой ч практик дээр импортын бүх шатахуун тогтвортой энэ түвшинг хангаж чаддаггүй, зарим хуучин стандартын шатахуунд хүхэр, хольцын хэмжээ өндөр байх эрсдэлтэй байдаг.

Бензол болон анхилуун нүүрстөрөгчийн агууламж: БНСУ, Япон нь шатахуун дахь бензолын хэмжээг ердөө 1% хүртэл хязгаарладаг бөгөөд энэ нь Европтой ижил түвшний байгаль орчинд ээлтэй стандарт юм. Энэ хольц бага байх тусам автомашины хөдөлгүүрт тортог, тунадас үүсэх нь багасч, утаа бага хаядаг.

Детонацид тэсвэртэй чанар ба Цэвэршилт: Сөүл, Токиогийн шатахуун түгээх станцуудаар борлуулагдаж буй шатахууны чанарыг улсаас нь 10 хоног тутамд лабораториор шалгаж, чанарын хяналтыг маш чанга тавьдаг. Тиймээс тэндхийн "Энгийн" бензин нь хөдөлгүүрт доргилт (knocking) үүсгэх эрсдэлгүй, олон улсын дээд стандартыг бүрэн хангасан байдаг.

Товчхондоо, Сөүл, Токиод манай АИ-92-той дүйцэх "Regular" бензинийг үндсэн суурь хэрэглээгээ болгон ашигладаг боловч чанар, цэвэршилт болон экологийн стандартын хувьд манай зах зээл дээрхээс хавьгүй цэвэр, өндөр зэрэглэлийн шатахуун байдаг.

Дэлхийн томоохон хотууд болон бүс нутгуудад АИ-92 болон АИ-95 автобензиний үнэ харилцан адилгүй байгаа бөгөөд ОХУ-ын хотуудад хамгийн хямд, харин Сөүл болон Бээжин хотуудад хамгийн өндөр үнэтэй байна. Өнөөдрийн байдлаар АНУ-ын доллар (USD), БНСУ-ын вон (KRW), БНХАУ-ын юань (CNY), Японы иен (JPY) болон ОХУ-ын рубль (RUB)-ийн Монголбанкны албан ханшийг үндэслэн тооцоход литр бензиний үнэ төгрөгөөр дараах түвшинд байна.