Австралийн хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй "TMK Energy" компани Монгол Улсын Өмнөговь аймгийн нутагт хэрэгжүүлж буй "Гурвантэс ХХХV" (Gurvantes XXXV) нүүрсний давхаргын метан хийн төсөлдөө чухал ахиц гаргаснаа зарлалаа. Тус компаниас гаргасан "Хий илрүүлсэн тухай мэдэгдэл"-ийг Монгол Улсын Ашигт малтмал, газрын тосны газар (АМГТГ) албан ёсоор хүлээн авч, баталгаажуулсан байна. 

Энэхүү шийдвэр нь тус төслийг "хайгуулын шат"-наас "үнэлгээ, ашиглалтын шат" руу шилжүүлж, цаашид олборлолт явуулах, бүтээгдэхүүнээ борлуулах тусгай зөвшөөрөл авах албан ёсны замыг нээж байгаа юм. Баталгаажуулалт нь компанийн "АЗТАЙ ҮНЭГ₮ ("Lucky Fox") талбайн нийт 7 цооногийг бүхэлд нь хамарч байна. 

Монголын хамгийн том хийн нөөц ба Хятадын зах зээл

"Гурвантэс ХХХV" төсөл нь Олон улсын бие даасан байгууллагаар баталгаажсан 1.2 триллион куб фут (TCF) хэмжээтэй хийн нөөцтэй бөгөөд энэ нь одоогоор Монгол улс дахь хамгийн томд тооцогдох нүүрсний давхаргын метан хийн нөөц юм. 

Уг төслийн давуу талууд:

• Стратегийн байршил: БНХАУ-ын хилээс ердөө 20 хүрэхгүй километрийн зайд оршдог тул ирээдүйд бүс нутгийн хамгийн том хийн зах зээл рүү экспортлох дэд бүтцэд холбогдох бүрэн боломжтой. 

• Дотоодын өндөр эрэлт: Өмнөговийн уул уурхайн бүс нутагт байрладаг тул ойр орчмын томоохон үйлдвэрүүд болон уурхайнуудыг эрчим хүчээр хангах бэлэн зах зээлтэй. 

Эрчим хүчний хараат байдлыг бууруулах боломж

Монгол Улс нь хуучирсан нүүрсний цахилгаан станцуудтай бөгөөд Орос, Хятадаас импортолж буй цахилгаан эрчим хүчний хараат байдал өндөр байдаг. Хийн салбар хөгжсөнөөр дотоодын эрчим хүчний найдвартай, уян хатан эх үүсвэрийг бий болгох чухал ач холбогдолтой юм. 

Одоогийн байдлаар "TMK Energy" компани нь дотоодын "Дашваанжил Групп" ХХК-тай хамтран олборлосон хийг ашиглан 1 мегаваттын хүчин чадалтай "Хийнээс цахилгаан гаргах" (Gas-to-Power) модульчлагдсан цахилгаан станцын төслийг хөгжүүлж байна. 

Уг албан ёсны шийдвэр гарснаар хуулийн дагуу 90 хоногийн үнэлгээний хугацаа эхэлж байгаа бөгөөд үүний дараа дор хаяж 180 хоногийн туршилтын олборлолт явуулна. Үүний дараа тус компани хийн нөөцийн эцсийн хэмжээг тодорхойлж, 30 жилийн хугацаатай ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл (Exploitation Licence) авах хөтөлбөрөө Засгийн газарт өргөн барих юм.